Hidir b. Abd al-Rahman al-Azdı and Introductıon and Evaluatıon Of His Interpretation al-Tibyan fi Tafseer al-Qur’an

Hıdır b. Abdirrahman el-Ezdî ve et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’ân Adlı Tefsirinin Tanıtım ve Tahlili

Abstract

Qur’anic Interpretation is an attempt to explain and interpret the kalam (speech) of Allah. The activities on Interpretation began in the time of the Prophet, then the sahaba (companions of the Prophet), the tabiin (those who were the students of the sahaba) continued these activities, resulting in a great number of works on Qur’anic Interpretation. While some of these works include only a part of Qur’an, some deal with all the Qur’an. Similarly, some of the works are short and condense; on the other hand, some are long and detailed. Interpretation can done either through the narrations transmitted from the Prophet, sahaba and tabiin, or through Israiliyyat (narratives originating from Jewish and Christian traditions), or through information obtained from a variety of science in Islamic tradition. One who used these two approaches to pen a Qur’anic Interpretation is Hidir b. Abd al-Rahman al-Azdi, who died in 1301 in Dimashq. Al-Azdi deals with the Qur’an from the beginning to the end in his Interpretation, entitled as al-Tibyan fi tafsir al- Qur’an. He, however, interprets only the words and verses which, to him, need to be explained. Therefore, his Interpretation is short, but contains sufficient information regarding the verses. In the process of interpretation, he provides a summary of what the previous Qur’anic commentators wrote on the related verses.

Özet

Tefsir, Allah Teâlâ’nın kelamı olan Kur’ân’ı açıklama ve yorumlama faaliyetidir.Tefsir faaliyetleri, Hz. Peygamber’le başlamış, ondan sonra sahabe, tâbiîn ve diğeralimler tarafından sürdürülmüş ve bu konuda yüzlerce eser meydana getirilmiştir.Bu eserlerin bir kısmı, Kur’ân’ın sadece bir bölümünü ihtiva ederken bir kısmı daKur’ân’ın tamamını ele almıştır. Aynı şekilde bu çalışmaların bir kısmı kısa ve özetolurken bir kısmı da uzun ve ayrıntılı olmuştur. Tefsir faaliyeti, ya Hz. Peygamber,sahabe, tâbiîn, diğer alimlerin görüşleri ile İsrâiliyât denilen ve Ehl-i Kitap’tan yapılannakillerle ya da değişik ilimlerin verileri vasıtasıyla yapılmaktadır.Bu iki yöntemi kullanarak bir tefsir meydana getiren alimlerden birisi de hicri700, miladi 1301 yılında, Dımaşk’ta vefat eden Hıdır b. Abdirrahman el-Ezdî’dir.Ezdî, et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’ân olarak isimlendirdiği tefsirinde Kur’ân’ı baştan sonakadar ele almakta; ancak sadece tefsire ihtiyaç duyduğunu düşündüğü kelime veayetleri tefsir ederek kısa ama özlü bir tefsir ortaya koymaktadır. Müfessir, tefsirindekendisinden önce yazılmış olan tefsirlerin bir özetini ortaya koymaktadır.