Ahi Evren and Ahi Community as a Role Model in the Islamisation of Anatolia

Abstract

Ahi Evren is accepted as the founder of the Anatolian Ahi Community. His real name was Hâce Nasiru’d-din Mahmud el Hoyî. He was born in Khoy, Azerbaijan in 1171 and took lessons from the scholars in his time. He was a Sufi who came to Anatolia from Central Asia. Being a leather worker, he travelled in Anatolian cities and particularly Kayseri for Irshad (act of showing the true path), and organised craftsmen and tradesmen in these cities. Combining Sufism with craftsman’s institution, Ahi Evren laid down solid rules in this area. Thus, he pioneered the foundation of Ahi community first in Kayseri. The activities he started in Kayseri continued across Anatolia for centuries after his death. Ahism considered work, worship and honesty as a whole and attached great importance to morals. As result of seeking for personal qualities such as being moral, helpful and generous that were accepted as prerequisite for becoming an Ahi member, the number of morally upright and benevolent people increased in the community, which contributed to building zawiyahs, inns and public baths in the society, and founding rich foundations for their maintenance. This study explores the influence of Ahi Evren and Ahi Community as a role model in moral and professional, and economic and trade spheres as well as political and administrative area to help Turkish communities, which came to Anatolia and adopted it as their homeland in the process of the Islamisation of Anatolia, to live in peace and harmony in this new settlement.

Özet

Ahi Evren, Anadolu Ahilik Teşkilatı’nın kurucusu olarak kabul edilir. Tam adıŞeyh Hâce Nasiru’d-din Mahmud el Hoyî’dir. 1171 yılında Azerbaycan’ın Hoyşehrinde doğmuş ve zamanının âlimlerinden dersler okumuştur. Orta Asya’danAnadolu’ya gelen sufi bir şahsiyettir. Mesleği dericilik olan Ahi Evren Kayseri baştaolmak üzere irşad amacıyla Anadolu’nun diğer şehirlerini de gezerek buradakiesnafı teşkilatlandırmıştır.Ahi Evren, tasavvuf anlayışını, esnaflık teşkilatı ile birleştirerek bu alanda sağlamkurallar ortaya koymuştur. Bu yüzden evvela Kayseri’de Ahilik teşkilatının kurulmasınaöncülük etmiştir. Kayseri merkezli olarak ortaya koyduğu bu faaliyetler,ölümünden sonra da Anadolu’da asırlarca devam etmiştir. Ahilik, çalışmayı, ibadeti ve dürüstlüğü bir bütün olarak ele almış, ahlaka büyükbir ehemmiyet atfetmiştir. Ahiliğe girişte şart olarak kabul edilen iyi ahlaklılık,yardım severlik ve cömertlik gibi özelliklerin aranması sonucu cemiyette temizahlaklı ve yardımsever kişilerin sayısının artmasına katkıda bulunulmuş, bu durumise toplumda zaviye, han ve hamamlar yaptırılmasını, bunların bakımı için zenginvakıfların kurulmasını sağlamıştır.Bu çalışmamızda, Ahi Evren ve Ahilik Teşkilatının, Anadolu’nun İslamlaşmasürecinde Anadolu’ya göç etmiş ve burayı yurt edinmiş Türk topluluklarının buyeni yerleşim yerinde huzur ve sükûnet içerisinde yaşamalarını sağlamak için ahlakîve meslekî alan, iktisadî ve ticarî alan ile siyasî ve idarî alanda otaya koydukları rolmodellikler üzerinde durulacaktır.