A COMPARISON ON THE VIRTUE OF TEMPERANCE/IFFAH (CHASTITY) FROM ANCIENT GREEK TO ISLAMIC THOUGHT

ANTİK YUNAN'DAN İSLAM DÜŞÜNCESİNE: ÖLÇÜLÜLÜK/İFFET ERDEMİ MERKEZLİ BİR KARŞILAŞTIRMA

Abstract

Chastity means such as honor, purity, cleanliness, is one of the four cardinal virtues that are generally accepted by philosophers. This virtue is obtained as a result of keeping the desire power (al-quwwah al-shahwiyyah) of the human soul in level of moderation and acting under the control of the intellect. Iffah was used as the correspond of word of sôphrosûne in Ancient Greek, which often meant temperance. It is translated as "temperance" or "moderation" in English although not an exactly correspondance. Temperance is also seen as an aristocratic virtue and emerges that people don't use while they can be abused their power. With this virtue, one can control his/her passion and restrain self. It is also seen as a feminine virtue by the Greeks and it is mentioned that there is a power that is praised as a partner. Together with Socrates, it found a place in the moral philosophy. Together with Plato, it began to be counted as the cardinal virtues. It is seen as a rein that restrains desires and passions by Plato. With this virtue which is also identified as self-restraint, the person is able to control his/her bad side with good side. It is a virtue that must be seen at all levels of society in the eye of Plato. It is necessary to establish the order of society. In short, Plato considers temperance as a virtue belongs to both human being and the state. Aristotle, on the other hand, prefers to define temperance as the moderation of the willer part of the person, especially as touching desire, rather than the social dimension...

Özet

Namus, safiyet, temizlik gibi manalara gelen iffet, genel olarak filozoflartarafından kabul görmüş dört temel erdemden biridir. İnsan nefsinin şehevîgücünün itidal düzeyinde tutulması ve aklın kontrolünde hareket etmesi sonucuhasıl olan bu erdem, Antik Yunan'da çoğunlukla ölçülülük anlamına gelensôphrosûne kelimesiyle karşılanırken; İslam ahlak felsefesinde iffet terimiyleifade edilmiştir. Bu çalışmayla, şehevî gücün itidalinden doğan bu erdemin, AntikYunan'dan İslam düşüncesine tarihi süreç içerisinde nasıl ele alındığını ve bukonuya İslam düşünürlerinin ne şekilde bir katkılarının olduğunu karşılaştırmayapmak suretiyle ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu makalede Antik Yunan'daEflatun ve Aristoteles'in ölçülülüğe, İslam düşüncesinde ise İlk İslam filozoflarıile ahlaka dair görüşleriyle ön plana çıkmış olan bazı düşünürlerin iffete ilişkinfikirleri onların temel eserlerine başvurulmak suretiyle ele alınmıştır. AntikYunan'daki ölçülülük ile İslam düşüncesindeki iffet erdemi arasında tanımlar, buerdemin ifrat ve tefritleri noktasında benzerliklerin mevcut olduğu görülmüştür.Bu benzerliklerle birlikte İslam düşüncesinde iffetin, onun altında yer alanerdemler ile ifrat ve tefridinin doğurabileceği kötülüklere de işaret edilerek genişbir perspektifle işlendiği tespit edilmiştir. İslam düşünürlerinin bu konudakikatkıları, ayrıntılarda ortaya çıkmaktadır. İffet erdeminin İslam düşüncesiiçerisindeki bu kapsamlı ele alınışının, erdemli olmak için öncelikli olarakerdemin bilgisine sahip olunmasının gerekliliği noktasında bu erdemin bilgiboyutunun sağlam bir zemine oturtulmasını sağlayacak bir nitelikte olduğusöylenebilir. Bu çalışmada, İslam ahlakçılarının iffet erdemine dair tespitleritemel hareket noktası olarak alınarak iffetin bilgi boyutunu ayrıntılarıyla ortayakoymak hedeflenmektedir. Sosyal ilişkilere bakan yönü ağır basan bu erdemin,doğru bir şekilde anlaşılması, yokluğunda ortaya çıkan reziletler dikkatealındığında sağlıklı bir toplumun inşası açısından mühim bir yere sahiptir.Nitekim sosyal birçok sorunun, şehevî gücün ifrat ve tefridinden doğanreziletlerden yani iffet erdeminin yokluğundan kaynaklandığını söylemek mümkündür. Dolayısıyla bu sorunlardan bir kısmının, iffet erdeminin toplumdayer edinmesiyle çözüme kavuşturulabilme imkanından bahsedilebilir.