HUMAN TYPES IN THE CONTEXT OF RELIGIOUS COPING AND PATIENCE: A QUALITATIVE RESEARCH

DİNİ BAŞA ÇIKMA VE SABIR BAĞLAMINDA İNSAN TİPLERİ: NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Abstract

In everyday life, people may come across experiences from time to time that it is difficult to cope with the effects of internal or external stimuli. Because life is conceived and unpredictable to some obstacles, difficulties, natural and thoughtful risks. Man perceives and makes sense of the information or stimuli that reach him according to his own inner frame of reference, that is, phenomenological field. Therefore, the impact of any stimulus on different individuals may vary in the personal plan, as well as on the same individual. People can analyze their events from a religious or non-religious perspective. Both perspectives bring along specific interpretations with specific dynamics. The implications of the background of events may include religious language as well as purely non-religious (secular) references. Human beings develop various strategies to cope with the problems they face. Coping is the state of the individual's attitude or attitude towards the difficulties of life in different ways in terms of cognitive, affective and behavioral aspects. Religious coping is the struggle of the individual with his or her stance or attitude. In other words, religious coping is the use of religious-based cognitive, affective or behavioral strategies in the difficulties faced by the individual. It is possible to express this situation in the form of coping with stress and anxiety by getting support from faith.

Özet

Dinî başa çıkma yöntemlerinden biri olan sabır, aniden şekillenen bir tutumdanziyade bir süreçtir. Bu süreçte kaybettiğinin yasını tutan birey kendisine özgü birşekilde bilişsel, duyusal, duygusal ve davranışsal haller yaşayabilir. Zira biyopsiko-sosyal bir varlık şeklinde tanımlanan insan, maruz kaldığı dramatik vetravmatik hadiselere farklı tepkiler verebilir. Bu çalışma, bireyin hayatınzorluklarıyla başa çıkma sürecinde nasıl bir tutum takındığı sorusuna cevaparamaktadır. Amacı ise dinî başa çıkma ve sabır bağlamında ortaya çıkan insantiplerini belirlemektir. Nitel bir desene sahip olan bu çalışmada veriler, amaçlıörneklem tekniği kapsamında yarı yapılandırılmış mülakat ve katılımlı gözlemyoluyla elde edilmiştir. Bu kapsamda doğrudan travmatik yaşantılara maruzkalan bireylerle görüşülmüştür. Veriler çözümlenirken betimsel analiz ve içerikanalizi tekniklerinden faydalanılmıştır. Betimsel analiz tekniğinde bireylerinpsikolojk yaşantıları uzun alıntılarla çözümlenmeye çalışılmış, içerik analizindeise ortak temalardan hareketle tiplemelere ulaşmak amaçlanmıştır. Bu aradaçalışmada nitel araştırma yöntemlerinden “gömülü teori” yaklaşımına uygun birhareket tarzı benimsenmiştir. Böylece başa çıkma sürecinde devreye girenkültürel öznelliklerle evrensellik, diğer bir deyişle yerellik ile evrensellikarasında nasıl bir ilişki olduğu sorgulanmıştır. Ulaşılan bulgulara göre dramatikve travmatik hadiseler karşısında insanlar “Şaşkın”, “Kaygılı”, “Öfkeli”, “Suskun”ve “Teslimiyetçi” tutumlar göstermiştir. Araştırma sonuçlarından anlaşıldığıüzere insanlar bu halleri sıralı bir şekilde ve tedricen yaşamamaktadır. Esasenburada bahsi geçen her tip kendine özgü tek bir tutuma işaret etmektedir. Diğerbir ifadeyle hayatın öngörülemeyen getirileriyle karşılaşan insanlar bu hallerdenherhangi birine belli bir sıra veya silsile gözetmeksizin geçebilir. Bu tiplerinbireyin yine kendine has bilinci, algısı ve duygusal yapısıyla ilgili olduğudüşünülmektedir. Bu tutumlar aynı zamanda hayatın zorlukları karşısındatezahür eden insan tipleri olarak kavramlaştırılabilir. Bu noktada ulaşılan insan tiplerinin kültürel öznelliği yansıttığı söylenebilir. Aynı konuda, farklıörneklemlerde yapılacak nitel çalışmalarla bu araştırmadan elde edilen sonuçlarkarşılaştırılabilir. Böylece Müslüman Türk kültürüne özgü başa çıkma modellerigeliştirilebilir.