A RESEARCH ON THE RELATIONSHIP BETWEEN SENSE OF HUMOR AND DIFFERENT APPEARENCES OF RELIGIOSITY

MİZAH ANLAYIŞI İLE DİNDARLIĞIN FARKLI GÖRÜNTÜLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Abstract

In this study, the relationships between the sense of humor and different appearences of religiosity among university students is examined. The study designed as a survey method consisted of a total of 577 participants selected by simple random method. Questionnaire on socio-demographic variables, The Multidimensional Sense of Humor Scale, Intrinsic Religious Motivation Scale and Religious Dogmatism Scale were used to collect the data of the study. In addition, through a 10-point likert type questions, participants were asked to evaluate themselves about the importance of religion in their personal life, their selfhumor and self-religiosity. Data were analyzed by using independent groups ttest, Pearson Moment correlation analysis and multiple linear regression analysis. According to the results, there are negative, significant and low-level correlations between the sense of humor and different appearences of religiosity (religious dogmatism, intrinsic religious motivation and importance of religion in personal life). No relation was found between the sense of humor and perception self-religiosity. These four variables explained the 4% of the total variance in sense of humor. As the t-test results related to the significance of regression coefficients were investigated, it was found that the variable of religious dogmatism was a significant predictor for the sense of humor while intrinsic religious motivation, importance of religion in personal life and perception self-religiosity were not detected. According to this, it was concluded that only religious dogmatism, among the variability of religiosity, has a low effect on predicting humor. The findings were discussed in the context of the relevant literature.

Özet

Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin mizah anlayışları ile dindarlığın farklıgörüntüleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama modelindeyürütülen çalışma, basit rastlantısal yöntemle seçilen 577 kişiden oluşmaktadır.Araştırmanın verilerini toplamak üzere hazırlanan anket formunda sosyodemografik değişkenlere dair sorular, Çok Boyutlu Mizah Duygusu Ölçeği, İçselDinî Yönelim Ölçeği ve Dinî Dogmatizm Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca 10’lu likerttipi sorular aracılığıyla katılımcılardan dine önem verme düzeyi, öznel mizahalgısı ve öznel dindarlık algısı hususunda kendilerini değerlendirmeleriistenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde bağımsız gruplar t-testi, PearsonMoment korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon teknikleri kullanılmıştır. Eldeedilen sonuçlara göre mizah anlayışı ile dindarlığın farklı görüntüleri (dinîdogmatizm, içsel dinî yönelim ve dine önem verme düzeyi) arasında negatifyönde, anlamlı ve düşük düzeyde ilişkiler vardır. Mizah anlayışı ile özneldindarlık algısı arasında ise herhangi bir ilişki tespit edilmemiştir. Bu dörtdeğişken, mizah anlayışı puanlarındaki toplam varyansın %4’ünüaçıklamaktadır. Regresyon katsayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçlarıincelendiğinde ise dinî dogmatizm değişkeninin mizah anlayışı üzerinde anlamlıbir yordayıcı olduğu, içsel dinî yönelim, dine önem verme düzeyi ve özneldindarlık algısı değişkenlerinin ise anlamlı bir yordayıcı olmadığı görülmüştür.Buna göre dindarlık değişkenlerinden sadece dinî dogmatizmin mizah anlayışınıyordama hususunda düşük düzeyde bir etkiye sahip olduğu sonucunavarılmıştır. Ulaşılan bulgular, ilgili alan yazın çerçevesinde tartışılmıştır.