THE BIRTH OF MEDICINE IN ANATOLIA, THE FIRST MEDICAL SCHOOL WORLDWIDE: GEVHER NESIBE MADRASAH

ANADOLU’DAKİ TIBBIN DOĞUŞU, DÜNYADAKİ İLK TIP OKULU OLARAK GEVHER NESİBE TIP MEDRESESİ VE DARÜŞŞİFASI

Abstract

Since the existence of humanity, various treatment methods have been sought to fight with diseases. The people who lived in the ancient time tried to cure themselves by observing the diseases and herbal ways. For centuries, the healing of plants has been replaced by prayer and magic to the gods, and as a result, medical science has been carried out by the clergy for many years. All the civilizations who lived have determined their own method of treatment. Anatolian lands had the priority on pioneering on modern civilization. Undoubtedly, one of the most important branches that science pioneered is medicine. The history of medicine in Anatolia can be categorized as Mesopotamia and Egypt, Hittite, Chinese, Indian, Greek Civilizations, Roman Empire and Turkish-Islamic Civilizations. According to the religious belief in Mesopotamia, the diseases were caused by demons, evil spirits and the like. The priests were also involved in the healing of the diseases. The priests believed that prayer was the most important cure for disease treatment, and they approached the patients in this direction.

Özet

Tıp tarihi çok eskilere dayanan bir bilimdir. Tarih boyunca hastalıklar varlığınıgöstermiş ve bu hastalıklara tedaviler aranmıştır. Bu tedavi yöntemleri yaşayanbütün uygarlıklarda farklılık göstermiştir. Mezopotamya, Mısır, Hitit gibi yerleşikhayata geçen ilk medeniyetlerde hastalık tedavilerinde bakış açısı büyü vetanrılara duadan ileriye geçememiştir. Zamanla insanların çevreye olanduyarlılığının ve gözlem gücünün artmasıyla beraber tedavi konusunda dahagerçekçi ve bilimsel yaklaşımlar gözlenmiştir. Tıbba bakış açısı geliştikçe hastaneve tıp okulu ihtiyacı doğmuştur. Diğer medeniyetlere göre daha akılcı bir yolizleyerek tedavi arayışına giren Hint Medeniyetinde hastaların tedavisi için ilkhastane örnekleri yaptırılmıştır. Tıbbın bilimsel dönemi diye nitelendirilen M.Ö.700 yılında Antik Yunan’da, şu anki Datça Yarımadasında, tarihteki ilk tıp okuluolan Knidos açılmıştır. M.Ö. 5. yüzyılda ise Hippokrates felsefeyi tıptan ayırarak,bilimsel bir yaklaşım ile eğitim veren Kos tıp okulunu kurmuştur. Orta ÇağdaAvrupa’da tıp konusunda bilimsellikten uzak bir dönem yaşanırken; AnadoluMedeniyetlerinde tıpta bilimsel bir dönem yaşanmıştır. Selçuklular zamanındahastane karşılığı olarak darüşşifalar inşa edilmiştir. Bu darüşşifaların en büyüközelliği, hastane hizmetinin yanı sıra tıp eğitimi vererek hekimler yetiştiriyorolmasıdır. Bu darüşşifalardan en önemlisi Anadolu Selçuklu döneminde 1206yılında hizmete açılmış olan Gevher Nesibe Tıp Medresesi ve Darüşşifası’ dır. Budarüşşifa hem tıp okulu hem de hastaneyi aynı bina içerisinde barındırıyorolmasından dolayı dünyada bir ilki teşkil etmektedir. Gevher Nesibe TıpMedresesi ve Darüşşifası şu an Kayseri’de restore edilmiş son haliyle BüyükşehirBelediyesi tarafından müze olarak halkın hizmetine sunulmuştur.