TURKISH HORROR CINEMA IN THE REPRODUCTION AND DISSEMINATION OF POPULAR RELIGION

POPÜLER DİNİN YENİDEN ÜRETİLMESİNDE VE YAYGINLAŞTIRILMASINDA TÜRK KORKU SİNEMASI

Abstract

Mass media have an important role in producing and popularizing popular culture. Cinema, one of the mass media, can be effective in the reproduction and dissemination of both popular culture and popular religion and piety. In this article, Turkish horror films are discussed in the context of popular religion. After the 2000s, it has been observed that Turkish horror films on the theme of magic, genie, and devil have been increasing. Some films produced in this area are attracting great attention. In these films, there are elements of beliefs that are not commonly accepted in the religion of Islam, especially the belief of invisible creatures and beliefs that are common in popular religion. Considering only the names of these films with considerable audience, it can be understood that religious elements and Turkish horror cinema were brought side by side. In these films, it is important to examine how religious elements are included, what meanings they are attributed to, and in general which religion horror film is used by this Turkish cinema.

Özet

Türkiye’de 2000’li yılların başından itibaren büyü, cin, şeytan konulu Türk korkufilmlerinde artış gözlemlenmektedir. Bu filmlerde genel olarak İslâmiyet’te dekabul edilen görülmeyen varlıklarla ilgili inanca ve popüler dindarlıktarastlayabildiğimiz diğer inanışlara ait ögeler bulunmaktadır. Diğer bir ifade ileTürk korku sinemasında kitabî din ile popüler din bir araya gelmektedir. Buçalışmada Türk korku sineması popüler din perspektifinde incelenmektedir. Dinîögelerin bu tür filmlerde nasıl sunulduğu ve konumlandırıldığı, Türk korkusinemasının nasıl bir dindarlık anlayışından beslendiği ve hangi din anlayışınıyaydığı çalışmanın problemlerini teşkil etmektedir. Makale dinî unsurların Türkkorku sinemasında nasıl yer aldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. AraştırmaTürk korku sinemasında dine nasıl yer verildiğinin anlaşılması bakımındanönem taşımaktadır. Çalışma için bu tarz Türk korku sinemasından yedi filmrastgele örneklem yöntemi ile seçilip izlenmiş ve filmler belirli sorularçerçevesinde betimsel analize tabi tutulmuştur.Türk korku filmlerinde geleneksel Türk kültürü ile İslâmî ögelerharmanlanmaktadır. Türk korku sinemasında Türk toplumunun aşina olduğuhem eski Türk inanışlarına ait ögeler ve hem de yüzeysel olarak kitabî dine aitİslâmî içerikler ve korku motifleri sentezlenerek izleyiciye sunulmaktadır. Bubakımdan Türk korku sineması popüler dindarlığın yeniden inşasında vetoplumda yayılmasında rol üstlenmektedir. Popüler dindarlık daha çokkorkudan, kötülükler, felaketler ve efsanelerden beslenir. Hastalık, musibet,ölüm korkusu veya bireyin bu tür olaylar karşısında çaresizliği kişiyi popülerdindarlığa sevk etmektedir. Türk korku sineması cin, şeytan, büyü ve dinî ögeleri,kötü, korkutucu olaylar ve mitler eşliğinde seyirciye aktararak popüler dindarlığıpekiştirmektedir.