DETERMINATION OF FACTORS AFFECTING THE PROFITABILITY VARIABLES BY PANEL DATA ANALYSIS IN THE ISLAMIC BANKS: THE CASE OF TURKEY

İSLAMİ BANKALARDA KÂRLILIK DEĞİŞKENİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN PANEL VERİ ANALİZİ İLE BELİRLENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Abstract

Islamic banks, which operate on the profit and loss sharing basis, have animportant role in the financial system in terms of the collected funds bringinginto the real economy. Therefore, for a strong economic structure, the marketshare of Islamic banks in the financial system needs to increase. The profitabilitylevel of banks is one of the most important financial performance indicators.Determining the factors that affect profitability indicates which issues are vital.The aim of this paper is to determine the factors that affect the profitability ofparticipation banks operating in Turkey. In this context, panel data estimationmethods were applied by using the data obtained from the financial statements(2006-2019) of three participation banks (Kuveyt Türk, Albaraka ve TürkiyeFinans) and various macroeconomic indicators of the country. The mostappropriate model was tried to be determined. In this study, the effect of capitaladequacy ratio, bank size, credit risk, operational risk, operating effectiveness,inflation and GNP growth rate on return on assets (ROA) and return on equity(ROE) was analyzed. According to the results of the analysis, bank size, creditrisk, operating effectiveness and inflation rates has an effect on ROA. Also, theeffect of credit risk, operational risk, operating effectiveness and inflation rateson ROE is determined. Independent variables that do not have an impact on theprofitability of banks are determined as capital adequacy ratio and growth. Also,according to the results of the analysis, it is possible to express that banks’specific variables are more effective on the profitability of participation banksthan macroeconomic indicators.

Özet

Kâr ve zarara katılma esasına göre çalışan İslami bankalar, topladığı fonları reel ekonomiye kazandırması açısından finansal sistem içerisinde önemli bir role sahiptir. Dolayısıyla güçlü bir ekonomik yapı için, İslami bankaların finansal sistem içerisindeki payının artması gerekmektedir. Bankaların kârlılık düzeyi önemli finansal performans göstergelerinden biridir. Kârlılığı etkileyen değişkenlerin belirlenmesi ise, hangi unsurların hayati öneme sahip olduğunu gösterir. Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren katılım bankalarının kârlılığı üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Türkiye’de faaliyet gösteren üç katılım bankasının (Kuveyt Türk, Albaraka ve Türkiye Finans) 2006-2019 yıllarına ait mali tablolarından elde edilen veriler ile ülkenin çeşitli makroekonomik göstergeleri kullanılarak panel veri tahmin yöntemleri uygulanmış ve en uygun model belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, sermaye yeterlilik oranı, banka büyüklüğü, kredi riski, operasyonel risk, faaliyet etkinliği, enflasyon ve GSMH büyüme oranının aktif kârlılığı (ROA) ve özkaynak kârlılığı (ROE) üzerine etkisi analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, ROA üzerinde banka büyüklüğü, kredi riski, faaliyet etkinliği ve enflasyon oranlarının etkili olduğu görülmüştür. ROE üzerinde ise kredi riski, operasyonel risk, faaliyet etkinliği ve enflasyon oranlarının etkili olduğu tespit edilmiştir. Bankaların kârlılığı üzerinde etkisi olmayan bağımsız değişkenler sermaye yeterliliği oranı ve büyüme olarak belirlenmiştir. Ayrıca analiz sonuçlarına göre, katılım bankalarının kârlılığı üzerinde bankaların kendine özgü değişkenlerinin, makroekonomik göstergelere göre daha etkili olduğunu ifade etmek mümkündür.