CİNSİYETE GÖRE DİNDARLIK: BİR METAANALİZ ÇALIŞMASI

Özet

Cinsiyete göre dindarlık konusu her zaman tartışılmaktadır. Erkeklerin mikadınların mı daha dindar olduğu sorusu verilerle belirlenmelidir. Bu çalışmadaTürkiye’de yapılmış olan lisansüstü tezlerlerde, cinsiyete göre genel dindarlık,dini inanç boyutu ve dini ibadet boyutunda meta-analiz yapılması amaçlanmıştır.İlk olarak anahtar kelimeler belirlenip YÖK Ulusal Tez Merkezi’nden tezlerincelenmiştir. Dindarlıkla ilgili olan tezler indirilip dâhil etme ölçütlerine göremeta-analiz yapılabilecek tezler belirlenmiştir. Dâhil etme kriterlerine uyan 18doktora ve 66 yüksek lisans tezi olmak üzere toplamda 84 tez meta-analizişlemine alınmıştır. Ardından meta-analiz istatistik yöntemine bağlı kalınarakkodlama yapılmıştır. Meta-analizde standart ortalama farkı (dini inançboyutunda ortalama farkı), rassal etki modeli, forest plot ve funnel plot testlerikullanılmıştır. Çalışmada Revman 5 (Review Manager 5) programı aracılığıylaanaliz yapılmıştır. Çalışmanın genel dindarlıkta örneklem sayısı erkeklerde18255 kadınlarda ise 20529, dini inanç boyutunda erkeklerde 4979 kadınlarda5886, dini ibadet boyutunda ise erkeklerde 5635 kadınlarda 6429 kişidir.Çalışmanın bulgularına göre genel dindarlık, dini inanç boyutu ve dini ibadetboyutunda meta-analizin tüm istatistiki değerlerinin anlamlı olduğu veheterojen dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Cinsiyete göre genel dindarlık, diniinanç boyutu ve dini ibadet boyutunda kadınların lehine bir durum olduğu tespitedilmiştir. Her üç boyutta da kadınların erkeklerden daha dindar olduğubulgulanmıştır. Meta-analizde genel dindarlığın etki büyüklüğü-0.11 [-0.15, -0.07], dini inanç boyutunun etki büyüklüğü -0.11 [-0.16, -0.06], dini ibadetboyutunun etki büyüklüğü ise -0.21 [-0.31, -0.11] olarak saptanmıştır. Yapılanmeta-analiz çalışmasının tüm boyutlarda heterojen dağılım göstermesi veistatistiki olarak anlamlı (P