Panturkist Political Movements in Azerbaijan and Central Asia during the Period of Transformation (1989-2007)

Azerbaycan ve Orta Asya'da Değişim Sürecinde Ortaya Çıkan Turancı Siyasi Hareketler (1989-2007)

Abstract

Manypoliticalpartiesandpopularfrontmovementsemerged during the transformation period in Central Asia and Azerbai-jan. Among the democratic parties that emerged within this political diversity, there were some that included Islamic and Panturkist thought in their programs. These parties were founded especially in Azerbaijan, Kazakhstan and Uzbekistan. The main reason for this was that political parties with a Panturkist agenda began to appear in these countries even at the beginning of the 20th century, when Musavat Party in Azerbaijan and Alash Party in Kazakhstan struggled for the independ-ence of their lands. Between 1989 and 1994 many political organiza-tions were established such as the Musavat, Bozgurd and Turan Parties in Azerbaijan, the Republican Party of Kazakhstan, Alash andAzat Civil Movement in Kazakhstan and Birlik, Erk, the Watan Taraqqiyoti Parties as well as the Turkestan Popular Movement and Turkestan Is-lamic Popular Movement in Uzbekistan

Özet

Orta Asya ve Azerbaycan'da değişim sürecinde birçok siyasal parti ve halk cephesi hareketi ortaya çıkmıştır. Siyasal yelpazedeki bu çeşitlilik içinde ortaya çıkan demokratik partiler arasında İslamcı ve Turancı düşünceye programlarında yer veren partiler olmuştur. Bu partiler özellikle Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan'da ortaya çıkmıştır. Bunun temel nedeni Turancılığı (Pantürkizmi) savunan partilerin ve oluşumların bu ülkelerde daha 20. yüzyılın başlarında siyasal hayatta yerlerini almaya başlamalarıdır. Örneğin Müsavat (Azerbaycan) ve Milli Hürriyet Partisi Alaş (Kazakistan) söz konusu dönemde ülkelerinin bağımsızlığı için mücadele etmiştir. 1989 ila 1994 yılları arasında Azerbaycan'da Müsavat, Bozkurt ve Turan partileri, Kazakistan'da Azat Yurttaş Hareketi, Alaş ve Kazakistan Cumhuriyet Partisi ve Özbekistan'da Birlik, Erk ve Vatan Terakki partileri ile Türkistan Halk Hareketi ve Türkistan İslam Halk Hareketi gibi siyasal örgütler ortaya çıkmıştır