Journals / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 67

Approach to Stalin and His Applications in History Textbooks Used in Schools of Azerbaijan

Azerbaycan'da Okutulan Tarih Ders Kitaplarında Stalin ve Uygulamalarına Yaklaşım

Pages
273–294
DOI
—

Abstract

This research deals with how Stalin and his regime were aproched in high school textbooks in Azeribaijan. Stalinist regime is one of the most controversial time periods in the USSR history and it is significant how this is represented in school books. The first formal criticism against Stalin and his applications was uttered by USSR Communist Party First Secretary Nikita Sergeyeviç Kruşcev in closed session of Communist Party 20th Assembly organised in February 1956 and these criticisms were reflected in the history textbooks in a short period of time. An important incr ease in the criticisms in history textbooks against Stalin and his applications were realized in the Gorbachev era. It is understood that as time passed since the end of the Stalin era, in history textbooks used in Azerbaijan SSR high schools, the dose of criticism against Stalin and his applications increased. In his history textbooks used in high schools in Dependent Azerbaijan Republic, in general the critics become widespread towards USSR goverment and communist ideology in particular to the applications of Stalin era and it is also seen that the dosage of critics has in increased.

Özet

Bu araştırmada 1924-1953 yılları arasında SSCB'yi tek adamolarak yöneten ve uyguladığı yönetim tarzıyla dünyanın ençok tartışılan ve eleştirilen liderlerinden birisi haline gelen Stalin'e ve uygulamalarına Azerbaycan okullarında okutulan tarihders kitaplarında nasıl yaklaşıldığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Stalin ve uygulamalarına yönelik resmi düzeyde ilkeleştiri SSCB Komünist Partisi Birinci Sekreter Nikita Sergeyeviç Kruşçev tarafından Şubat 1956'da toplanan KomünistParti 20. Kongresi'nin gizli oturumunda dile getirilmiş ve bueleştiriler, kısa sürede ders kitaplarına da yansımıştır. Ders kitaplarında Stalin ve uygulamalarına yönelik eleştirilerdeönemli bir artış da Gorbaçov döneminde gerçekleşmiştir.Azerbaycan SSC'de ortaöğretim kurumlarında okutulan tarihders kitaplarında Stalin döneminden uzaklaştıkça Stalin veuygulamalarına yönelik eleştirilerin dozunun arttığı anlaşılmaktadır. Bağımsız Azerbaycan Cumhuriyeti'nde ortaöğretimkurumlarında okutulan tarih ders kitaplarında ise geneldeSSCB yönetimi ve Komünist ideolojiye, özelde ise Stalin döneminin uygulamalarına yönelik eleştirilerin yaygınlaştığı vedozunun daha da arttığı görülmektedir