Osmanlı-Lehistan-Kırım üçgeninde diplomasi: Şah Mirza'nın Varşova temsilciliği (1746-1747)

Özet

Kırım Hanlığı Osmanlı Devletine bağlı olduğu dönemlerdebirçok açıdan önem taşımıştır. Hanlığın siyasî ve iktisadî konularda olduğu kadar askerî ve diplomatik açıdan da Babıâliiçin kıymeti büyüktür. XV. yüzyıldan XVIII. yüzyılın son çeyreğine kadar Kırım Hanları, Babıâli adına ya da onun bilgisidahilinde, yer yer de Babıâlinin hükmünden kurtulmak amacıyla çeşitli devletlere diplomatik heyetler göndermiştir. ŞahMirzanın Varşova misyonunun dikkatli bir tetkiki, KırımHanlığı ile ortak münasebetleri bağlamında XVIII. yüzyılOsmanlı-Leh ilişkilerinin farklı bir boyutunu ve Avrupa siyaset arenasındaki gizli çekişmeleri gösterir. Böylece AvusturyaVeraset Savaşları (1740-1748) sırasında Fransanın Doğu Avrupada izlediği politikaların İstanbul-Varşova-Bahçesaray üçgenine yansımalarından bazı kesitler görmek mümkündür.