Determining the effects of ecosystem based functional management plans on wood-stock production case study on Kuyucak forest Enterprise (Akseki/Antalya) (research)

Ekosistem tabanlı fonksiyonel Amenajman planlamalarının odun hammaddesi üretimi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi Kuyucak orman işletme şefliği (Akseki/Antalya) örneği (araştırma)

Abstract

The planning process of forest resources is one of the most important phases of our forestry. In our country, utilization from forests mainly and traditionally occurs by wood-stock production. Nowadays this type of utilization is on a transform process. As a consequence of this situation, "Ecosystem Based Functional Management Legislation" has been published. With the Ecosystem Based Functional planning approach, some parts of the forest lands has to be dedicated for some sort of functional purposes, other than the traditional approach. Inevitably, changing the planning approaches from traditional one to the new one, cause decreased wood stock productions, compared with the old planning approach. This situation leads the some partial forest lands to produce less wood stock production for sure. In this case, the need of substitution should be considered and the situation of this total decreases on wood-stock productions must be scientifically questioned. Planning process should be conducted by considering multi-sectoral (forestry, agricultural, grasslands etc.), multi-functional (wood-stuck production, herb, water, wildlife, agricultural products), multi-scale (time and location), multi-disciplinary, multi-dimensional (biophysical, social, economic, cultural and environmental dimensions), multi-criterial, multi-player (decision makers, community, benefit-restraint groups and sectoral experts) sides of functions forest resources. In this study, evolution process of wood-stock production-consumption balance and the changes of wood-stock production progress, brought by new functional planning approach have been examined based on a forest enterprise planning unit.

Özet

Orman kaynaklarının planlanması süreci ormancılığımızdaki önemli aşamalardan birisini oluşturmaktadır. Ülkemizde, odun hammaddesi olarak ormanlardan yararlanma en eski ve ağırlıklı olarak yapılan yararlanma biçimini oluşturmaktadır. Günümüzde bu yararlanma biçiminin giderek değiştirilmesi süreci başlatılmıştır. Bunun bir sonucu olarak da işlevsel (fonksiyonel) planlama çalışmaları Ekosistem Tabanlı Fonksiyonel (İşlevsel) Amenajman Yönetmeliği olarak ortaya çıkmıştır. Ekosistem tabanlı işlevsel planlama yaklaşımı ile geleneksel olarak odun hammaddesi üretim yapılan orman alanlarının bir miktarının farklı işlevlere ayrılmasını ortaya çıkaracaktır ve çıkmıştır. Bu durumda bir orman alanına atfedilen işlev/işlevler nedeniyle elde edilebilecek odun hammaddesi miktarının bu alanın önceki konumuna göre daha az olması kaçınılmazdır. Böyle olunca da; odun hammaddesi üretimindeki düşüşlerin bir şekilde ikame edilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bir başka deyişle böyle bir düşüş olup olmayacağı bilimsel olarak saptanarak tartışmaya açılmış değildir. Orman kaynaklarının işlevleri, çok sektörlü (ormancılık, tarım ve mera gibi), çok işlevli (odun hammaddesi, ot, su, yaban hayatı ve tarımsal ürünler), çok ölçekli (zaman ve mekân ölçeği), çok disiplinli, çok boyutlu (biyofiziksel, sosyal, ekonomik, çevresel ve kültürel boyutlar), çok kriterli ve çok aktörlü (karar vericiler, kamu, çıkar-baskı grupları ve sektör uzmanları) olduğu için bu özellikler dikkate alınarak planlamaların gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Çalışmada ülkemizdeki odun hammaddesi üretim tüketim dengesinin gelişim süreci ve yeni işlevsel planlama yaklaşımının ortaya koyacağı üretim durumunun seyrinin nasıl gelişebileceği bir orman işletme şefliği planı bazında irdelenmiştir.