Yenilebilir Yabani Türlerin Ekonomik ve Sosyo-Kültürel Önemi

Özet

Dünyada her mal ve hizmetin ekonomik bir önemi vardır ve bu önem çoğu zaman ona biçilen değerle ölçülmektedir. Bu ölçü genellikle parasal olarak ifade edilmesine rağmen birçok hizmet ve kaynağın parayla ifade edilmesi oldukça zordur. Bunlardan biri de biyoçeşitlilik ve sunduğu hizmetlerdir. Biyoçeşitlilik gibi tüm sınırlı kaynaklardan sürdürülebilir maksimum faydanın sağlanması için ekonomik değerinin bilinmesine ihtiyaç bulunmaktadır. Biyolojik çeşitliliğin ekonomik değerinin bilinmesi, sürdürülebilir kullanımının sağlanmasının yanı sıra sürdürülebilir kalkınma açısından önem taşımaktadır. Sürdürülebilir kullanım, “biyolojik çeşitlilik unsurlarının, uzun dönemde biyolojik çeşitliliğin azalmasına yol açmayacak şekilde ve oranda kullanımı ve böylece biyolojik çeşitliliğin bugünkü ve gelecekteki nesillerin ihtiyaçlarını ve özlemlerini karşılama potansiyelini muhafaza etmesi anlamındadır”, şeklinde tanımlanmaktadır. Biyoçeşitliliği ekonomik açıdan değerlendirebilmek için öncelikle sağladığı faydaları, bizlere sunduğu mal ve hizmetleri çeşitlendirmek ve her biri için ayrı ayrı ekonomik değerlendirme yapmak gereklidir. Yenilebilir yabani türler, biyolojik çeşitliliğin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Diğer türlerin sunduğu hizmetlerin yanı sıra insan beslenmesine de katkı sağlamaktadırlar. Özellikle kırsal alanda yaşayan halkın kolay ulaşılabilir, düşük maliyetli gıdaları arasında yer almaktadır. Tüketimleri yetiştikleri yöredeki toplumun sosyal ve kültürel yapısına göre şekillenmektedir. Arz ve talep miktarı ve ekonomik değeri bilinmeyen bir ürün için sürdürülebilir kullanım ve kalkınma stratejileri belirlemek yanlış uygulamalara sebep olabilecektir. Bu nedenle; ekonomik ve sosyo-kültürel araştırmaların arttırılmasına ve özellikle cinsiyete duyarlı değer zinciri analizlerin yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract

Every goods and service in the world has an economic importance and this importance is often measured by its value. Although this measure is often expressed in terms of money, it is difficult to express many services and resources with money. One of them is biodiversity and its services. There is a need to be aware of the economic value to ensure sustainable maximum benefit from all limited resources of biodiversity. Knowing the economic value of biodiversity is important in terms of sustainable development as well as ensuring sustainable use. Sustainable use is defined as "the use of biodiversity elements in a way of use that does not lead to a decline of biological diversity in the long term and thus biodiversity retains its potential to meet the needs and aspirations of present and future generations". In order to evaluate biodiversity economically, it is necessary to diversify the benefits, the goods and services offered to us, and to carry out an economic evaluation for each of them. Edible wild species are an important part of biological diversity. In addition to the services offered by other species, edible wild species also contribute to human nutrition. Especially in rural areas, edible wild species are among the easily accessible and low-cost foods. In the place where they found their consumption differs by the social and cultural structure of the society. Determining sustainable use and development strategies for a product whose supply and demand quantities and economic value are unknown may cause misapplication. Therefore; to enhance the economic and socio-cultural research and particularly to do the gender-sensitive value chain analysis are needed.

Anahtar kelimeler: Biyolojik çeşitlilik, yenilebilir yabani türler, biyoçeşitliliğin ekonomik önemi, sosyo-ekonomi, sürdürülebilir kullanım