HEALTH CONDITIONS AND HEALTH SERVICES PROVIDED DURING THE NATIONAL STRUGGLE IN THE MEMORIES

ANILARDA MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE SAĞLIK KOŞULLARI ve VERİLEN SAĞLIK HİZMETLERİ

Abstract

Health problems taking place during WW 1 and going on throughout national struggle caused epidemic diseases such as pox, malaria and tuberculosis to become widespread. As well as epidemic diseases, deficiency in health services appeared during national struggle. Indeed, treatments were not able to be administered due to lack of materials in hospital. Considerable scarcity of infrastructure in cities were seen. Although infectious diseases were common among soldiers in Western front, they were tried to be overcome thanks to precautions taken, and health services provided for soldiers were held in the highest level with the facilities in hand. These cases we have mentioned were put down on paper by witnesses of the period and they have survived until today. The objective of this study is to describe the health services both in Anatolia an in Western Front lasting from truce period to the end of national struggle by analyzing the memories written by the witnesses of the time. Accordingly, the Works, most notably the memories, which were utilized were investigated in a way that would cover 1919- 1922. The couse of not mentioning the memories which were not used is that they didn’t relay information about health conditions. Also, the reason why some cities and fronts were not mentioned or partially mentioned is that they didn’t take place in the memories citing health conditions. The main frame of this article has been composed of memories, and archieves and research Works have been analyzed and used in accordance with the information in memories.

Özet

Birinci Dünya Savaşı boyunca yaşanan ve Millî Mücadele döneminde de devam eden sağlık sıkıntıları; frengi, sıtma, verem gibi bulaşıcı hastalıkların yaygınlaşmasına neden olmuştur. Millî Mücadele döneminde salgın hastalıklarının yanı sıra sağlık hizmetlerinde de yetersizlikler görülmüştür. Öyle ki hastanelerde malzeme eksiklikleri dolayısıyla yapılamayan tedaviler söz konusu olmuştur. Şehirlerde de ciddi anlamda altyapı eksikliği görülmüştür. Batı Cephesi’nde ise askerler arasında salgın hastalıklar yaygın olmasına rağmen alınan tedbirlerle salgın hastalıklar giderilmeye çalışılmış, askere verilen sağlık hizmetleri de eldeki imkanlara göre en üst düzeyde tutulmaya çalışılmıştır. Belirtmiş olduğumuz bu hususlar dönemin canlı tanıkları tarafından kaleme alınmış ve günümüze kadar ulaşmıştır. Bu çalışmanın amacı dönemin canlı tanıklarının kaleme aldıkları anıları inceleyerek mütareke döneminden itibaren Millî Mücadele sürecinde hem Anadolu şehirlerindeki hem de Batı Cephesi’ndeki sağlık koşullarını ve verilen sağlık hizmetlerini anlatmak olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda başta anılar olmak üzere kaynak olarak kullanılan eserler 1919-1922 yıllarını kapsayacak şekilde incelenmiştir. Bu makalede kullanılmayan diğer anılara yer verilmemesinin nedeni ise sağlık koşulları ile ilgili bilgilerin aktarılmamış olmasıdır. Aynı zamanda makale içerisinde bazı şehir ve cephelerin anlatılmaması ya da kısmî olarak anlatılmasının nedeni sağlık koşullarını aktaran anılarda yer almamış olmasıdır. Makalenin ana çatısını anılar oluşturmuş olup arşiv ve diğer araştırma eserleri, anılardaki bilgilere göre incelenmiş ve makale içinde kullanılmıştır.