A psychoanalytic approach to the “Mirror” image in Cahit Sıtkı Tarancı’s poems

Cahit Sıtkı Taranca'nın şiirlerindeki'Ayna' imgesine psikanalatik bir yaklaşım

Abstract

Psychoanalytic criticism method, developed by Sigmund Freud analyzes the effect of the spiritual biography and subconscious of the artist on the development of an art work. Various orientations of artists in their works constitutes data for this type of criticism.“Mirror”, an object assessed with different approaches by psychoanalysts has a function in determining some psychological tendencies. Therefore, works of artists using this object apparently enables psychoanalytic criticism. Finding the mirror obsession seen in daily life in art works, too gives hint about psychological situation of an artist. In this research, it was aimed to determine the interaction between psychological situation of the poet and use of the said image by psychoanalytic analysis on the mirror image we frequently meet in Cahit Sıtkı Tarancı’s poems, one of the poets of Republic period.

Özet

Sigmund Freud’un öncülüğüyle gelişen psikanalitik eleştiri yöntemi, sanatçının ruhsal yaşamöyküsünün ve bilinçaltının sanat eserlerinin oluşumundaki etkisini araştırır. Sanatçıların eserlerindeki çeşitli yönelimleri, bu eleştiri yöntemi için veri oluşturur. Psikanalistlerin farklı yaklaşımlarla değerlendirdikleri bir nesne olan ‘ayna’, birtakım ruhsal eğilimlerin saptanmasında belirleyici bir işleve sahiptir. Bu bakımdan bu nesneye belirgin bir şekilde yer veren sanatçıların eserleri, psikanalitik bir eleştiri yapılmasına imkân verebilir. Gündelik yaşamda karşılaşılan ayna takıntısının sanat eserlerinde de görülmesi, sanatçının ruhsal durumu ile ilgili ipuçları verir. Bu makalede, Cumhuriyet dönemi şairlerinden Cahit Sıtkı Tarancı’nın şiirlerinde sıkça karşılaştığımız ayna imgesi üzerine psikanalitik bir çözümleme yapılarak, şairin ruhsal durumu ile söz konusu imgenin kullanımı arasındaki etkileşim tespit edilmeye çalışılmıştır.