Journals / Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 68
AN UNKNOWN COPY OF NAZM-I TABAYI AND THE ISSUE OF ITS OWNERSHIP TO ŞEYHI OF GERMIYAN
- Pages
- 53–72
- DOI
- —
Abstract
Nazm-ı Tabâyi is a poetic medical work in which Yûsuf Sinâneddîn Şeyhî of Germiyân, who is accepted as the founding poets of Classical Turkish Literature, touches on the diseases of the period and the food, drink and clothing to be used in their treatment and that mainly gives information about preventive medicine. In this work, explanations are made on air, food and drinks with reference to the four elements that make up the universe and the four hılts [mixture] in the human being, and how one should keep healthy with them and what food/air/drink is good/bad for what are mentioned. The ownership of this work, which was first introduced to the world of science by Hasan Âli Yücel and published by comparing three different copies, to Şeyhî of Germiyân was considered problematical by Faruk Kadrî Timurtaş, and it was claimed that the work could not belong to Şeyhî of Germiyân in terms of style and content. In this study, which is based on another copy of this work, which has always been approached with suspicion in all scientific studies after Timurtaş, the issue of the ownership of Nazm-ı Tabâyi to Şeyhî of Germiyân, will be discussed based on biographical clues in the work as well as historical and literary sources. In this study, which will also touch upon some of the issues about the biography of Şeyhî that have been overlooked, the differences between the copy of Nazm-ı Tabâyi in Atatürk University Seyfettin Özege Department Agâh Sırrı Levend Collection Number 479 and other copies will be shown.
Özet
Nazm-ı Tabâyi, klasik Türk edebiyatınınkurucu şairlerinden kabul edilen Germiyânlı YûsufSinâneddîn Şeyhî’nin dönemin hastalıklarına vebunların tedavisinde kullanılacak yiyecek, içecekve giyeceklere değindiği ve daha çok koruyucuhekimliğe dair bilgiler verdiği manzum bir tıpmetnidir. Bu eserde, kâinatı oluşturan dörtunsurdan ve insandaki dört hılttan [karışımdan]hareketle hava, yiyecek ve içecekler hakkındaaçıklamalarda bulunulmakta ve bunlarla sağlığınnasıl korunulması gerektiğine, hangiyiyeceğin/havanın/içeceğin nelere iyi/kötügeldiğine değinilmektedir. İlk kez Hasan Âli Yüceltarafından bilim âlemine tanıtılan ve üç farklınüshanın karşılaştırılmasıyla neşrolunan bu eserinGermiyânlı Şeyhî’ye aidiyeti, Faruk KadrîTimurtaş tarafından şüpheli görülmüş, eserin üslupve muhteva açısından Germiyânlı Şeyhî’ye aitolamayacağı ileri sürülmüştür. Timurtaş’tan sonrayapılan tüm ilmî çalışmalarda hep şüphe ileyaklaşılan bu eserin daha önce haberdarolunmayan bir başka nüshasından yola çıkan buçalışmada Nazm-ı Tabâyi’in Germiyânlı Şeyhî’yeaidiyeti mevzuu, tarihî ve edebî kaynakların yanısıra eserdeki biyografik karinelerden hareketleirdelenecektir. Şeyhî’nin biyografisine dair gözdenkaçırılan bazı hususlara da değinilecek olan buçalışmada Nazm-ı Tabâyi’in Atatürk ÜniversitesiKütüphanesi Seyfettin Özege Bölümü Agâh SırrıLevend Koleksiyonu Numara 479’da bulunannüshasının diğer nüshalarla olan farklarıgösterilecektir.