Idris al-Bitlisî and Mavqufat of the School of Idrisiyya

Abstract

Idris-i Bitlisî was one of the pre-eminent scholars who lived in the later part of XV and earlier part of XVI. Idris-i Bitlisî made his career as a historian and diplomat, though he was versatile and took interest in a nuber of different fields. He played significant part in the early years of XVI to connect the provinces of Eastern Anatolia to the ottoman state. His career as a historian is best manifested in his work written in Persian and titled Hesht Behisht; he also constructed a madrasah in Bitlis commemorated as "idrisiyye" and many assets were affiliated with it within the body of charity foundations. We publish in this study his biography, diplomatic activities and the vaqfiyah of idrisiyye Madrasah.

Özet

İdris-i Bitlisî, XV. yüzyılın ortalarında dünyaya gelmiş ve 1520'de vefat etmiş ünlü bir Osmanlı bilginidir. Çok yönlü olan İdris-i Bitlis» daha çok tarihçiliği ve siyasî kişiliği ile ön plana çıkmıştır. XVI. yüzyılın başlarında Doğu Anadolu'da bulunan beyliklerin Osmanlı Devleti'ne bağlanmasında önemli roller üstlenmiştir. Farsça manzum olarak kaleme aldığı Heşt Behişt adlı eseri onun tarihçi kişiliğine işaret etmektedir. İdris-i Bitlisî, memleketi Bitlis'te İdrisiyye adında bir medrese yaptırmıştır ve bu medreseye bir çok gayr-ı menkûl vakıfların bağlanmasını sağlamıştır. Bu çalışmada; İdris-i Bitlisî'nin hayatı, diplomatik faaliyetleri ve yaptırmış olduğu İdrisîyye Medresesi vakfiyesinin tanıtım ve tahlili üzerinde durulacaktır.