Journals / Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 49

Irony, as a means of criticism in the stories of Adalet Ağaoğlu

Adalet Ağaoğlu’nun hikâyelerinde bir eleştiri vasıtası olarak ironi

Pages
145–170
DOI
—

Abstract

Irony, which is to mean opposite of what is said, is a narrative technique that is used in Turkish and World literature. Irony, which is among the most applied techniques of modern literature, was used commonly in classical literature. Adalet Ağaoğlu is amongthe authors that employs irony successfully in Turkish literature. Adalet Ağaoğlu makescriticism of the system through irony and satire. Adalet Ağaoğlu, who began novel andstory writing in 12 March period when social realism debates took place most intensively, reacted against the perspective of engaged and populist literature. By struc- tural innovations in her novel and stories, she criticizes engaged literature. It is in this respect that her works are distinct from the other works of 12 March period. Although her themes deal with the issues of the period and ideological subjects, esthetic worry is the most significant aspect of her writing. Adalet Ağaoğlu employs irony as ameans of sarcastic and implicit narration during the psychological pressure of the period of revolution.

Özet

Bir sözün aksinin ima edilmesi anlamınagelen ironi dünya ve Türk edebiyatındakullanılan bir anlatım tekniğidir. Klasikdönemde tiyatroda yaygın olarak kullanılanironi, modern edebiyatın en çok başvurduğu kullanım tekniklerinden biri olmuştur.Türk edebiyatında ironiyi başarıyla kullanan yazarlardan biri Adalet Ağaoğlu’dur.Adalet Ağaoğlu; sistem eleştirisini ironi vehiciv aracılığıyla yapar. Roman ve hikâyeyazarlığına toplumcu gerçekçilik tartışmalarının yoğun olduğu 12 Mart dönemindebaşlayan Adalet Ağaoğlu, bu döneminangaje ve popülist edebiyat anlayışına tepkigöstermiştir. Roman ve hikâyelerindebiçimsel yeniliklerle angaje edebiyatı eleştirir. Bu anlamda onun eserleri diğer 12Mart dönemi eserlerinden ayrılır. Hikâyelerinde tema olarak devrin meseleleri veideolojik konuları işlese de estetik kaygılarıbirinci plandadır. Adalet Ağaoğlu, ihtilaldöneminin psikolojik baskısı içerisindekinayeli, örtülü söyleme aracı olarak ironiye başvurur.