About the Turkish Material and Cultural Heritage in Georgia

Abstract

Turkish historical monuments (castles,mosques, tombstones gravestones, mausoleums,etc.) located in residential areas of Turks inGeorgia are the sacred heritage that shows theTurkish presence in the region since ancienttimes to the present day. Being the center ofMuslim emirate for centuries, the capital ofGeorgia Tiflis remained under the rule of Turkishstates for hundreds of years. Most of thebuildings in old streets of the city are in easternarcitectural style. Ram sculptures, inscriptionswritten in Arabic, tombs and other stonemonuments in Chalabilar cemetery and inDumanis tower, which is considered the world'smost ancient settlement area, are examples of richTurkish material culture in Borchali. Borchali--Karayazi monuments have also attracted theattention of authors of the first Russian--languagepress organ in Caucasus "Tiflisskiye Vedomosti"newspaper. Their writings in introductory pagesof this newspaper about monuments in Kesishdagin Karayazi plain, Red bridge (Broken Bridge)over the Kura River, Akchakala near the riverBorchali and others are of special interest.

Özet

Gürcistan Türklerinin yerleşim bölgesinikapsayan arazilerde bulunan tarihi abideler(kaleler, camiler, mezar taşları, türbeler vb.)günümüze bölgedeki Türk eskilerdenvarlığına şahitlik eden kutsal mirastır. Dörtyüzyıl Müslüman Emirliği'nin merkezi olmuşGürcistan'ın başkenti Tiflis şehri yüzyıllarlabölgede hüküm etmiş Türk devletlerininhâkimiyeti altında kalmıştır. Bu şehrin eskimahallelerindeki yapıların çoğunluğu doğumimarisi üslubundadır. Dünyanın en eskiyerleşim sitelerinden sayılan Dumanis Kalesibölgesindeki ve Çelebiler mezarlığındaki koçheykelleri, Arapça yazılı kitabeler, türbeler vediğer taş anıtlar Borçalı'nın zengin Türk--lslam maddi kültür örneklerindendirler.Borçalı--Karayazı anıtları Kafkasya'nın ilkRusça yayın organı "Tiilisskiye Vedomosti"gazetesinin yazarlarının da dikkatiniçekmiştir. Onların tanıtımında bu gazeteninsayfalarında yer alan tanıtım yazılarındanKarayazı bozkırındakı Keşişdağ, Kür nehriüzerindeki kırmızı köprü (Sınık köprü),Borçalı nehri yakınlarındaki Akcakale vediğer abideler hakkında yazılar özel ilgiçekmektedir.