Journals / Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 53

/N/ consonant sound that is seen in simple past tense and in subjunctive mood third person singular conjugations in Anatolian dialect and regions that it is used

Anadolu ağızlarında, görülen geçmiş zaman ve dilek- şart kipi 3. teklik şahıs çekimlerinde görülen /n/ sesi ve kullanıldığı bölgeler

Pages
155–199
DOI
—

Abstract

Within Turkish Language s adventure throughout its history, it is wellknown that Anatolian Dialects undertake a very important task in thepreservation and transfer of unrecorded elements to the followinggenerations. In Anatolian Dialects, Turkish words both wealth of meaningand structural differences have been being kept alive throughout generations.In this study, /n/ consonant that is often encountered in Anatolian Dialects,emerges in simple past tense and in subjunctive mood third person singularconjugations and regions that it is used have been studied. In this essay thatbased at least on the master's degree level of studies, 148 study scanned and -n consonant that is predominantly expressed as 'Epenthesis of a consonant inthese studies; its source, regions that it is detected and its prevalence isemphasized. In part 3 of our study there is one sample sentence from eachregion thatDI (n) andsA (n) structures are detected. In the conclusion part,it is put forward that n consonant is not an epenthesis consonant andespecially the n consonant that is found in the end of simple past tense thirdperson singular is a criteria that can be used in the classification of AnatolianDialects.

Özet

Anadolu Ağızlarının, Türkçenin geçmişten günümüze gelen macerasındayazı dilinde kayda geçmemiş unsurları yaşatma ve sonraki nesillere aktarmahususunda çok önemli bir görev üstlendiği bilinmektedir. AnadoluAğızlarında, Türkçe kelimelerin hem anlam zenginliği hem de yapısalfarklılıkları nesilden nesile aktarılarak yaşatılmaktadır. Bu çalışmada,ağızların bu aktarım özelliğinin somut bir örneği olan ve AnadoluAğızlarında sıklıkla karşılaşılan, görülen geçmiş zaman ve dilek-şart kipi 3.teklik şahıs çekimlerinde ortaya çıkan /n/ sesi ve kullanıldığı bölgelerincelenmeye çalışılmıştır. En az yüksek lisans seviyesinde yapılmış ağızçalışmalarının esas alındığı bu makalede 148 adet çalışma taranmış ve buçalışmalarda ağırlıklı olarakünsüz türemesi şeklinde ifade edilenn sesininkaynağı, tespit edildiği bölgeler ve yaygınlığı üzerinde durulmuştur.Çalışmamızın 3. bölümünde,DI (n) vesA (n) yapılarının tespit edildiği herbölgeden birer örnek cümle yer almaktadır. Sonuç bölümünden sesinintüreme bir ses olmadığı ve özellikle görülen geçmiş zaman 3. teklik şahıssonunda görülenn sesinin Anadolu Ağızlarının tasnifinde kullanılabilecekbir ölçüt olduğu ortaya konulmuştur.