Journals / Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 54
INSCRIPTIONS IN THE ARABIC LETTERS AROUND KARAKURUM REGION
- Pages
- 1–29
- DOI
- —
Abstract
Southern slopes of Hangai Mountains covered with woods and Karakurum are the most advantageous regions in Mongolia in terms of climatic characteristics, water sources, international routes, defence and security. Turks and Mongols who were aware of these advantages in the region used this geography as a centre for ruling throughout the history. People from Sogdiana during Turkish periods and Farsi and Iranian people during Mongolian period came to this region through Silk Road and dominated trade for a long time in Karakurum. Because of the rivalry between the dominion in Karakurum and Mongolian Dynasty in China, Muslims who were the most peaceful inhabitants of the city were able to build two mosques and bring their belief systems, cultures and alphabets to the city until it completely lost its charm.There are two inscriptions in the region which could reach today thanks to Muslims and they are written in Arabic letters. The first one (because the symbols of Mongol flag above the writing, and flower motifs under it were carved and it was plastered with oil for many years) lost its original look and it has been substantially worn off. The second inscription, which was found on a tombstone of a person named İmam Yunus who died in 1338, was able to keep its sound condition despite being outside and unprotected. In this study called Inscriptions in Arabic Alphabet around Karakurum Region , first the state of Karakurum region during Turkish and Mongolian period was explained and then information was given about the inscriptions in the Arabic Alphabet around the region.
Özet
Hangaí Sıradağlarının ormanla kaplı güney yamaçları ve Karakurum iklim özellikleri; su kaynakları, uluslararası yollar, savunma ve güvenlikaçılarından Moğolistan coğrafyasının en avantajlı bölgeleridir. Bölgenin bu özelliklerinin farkında olan Türkler ve Moğollar tarih boyunca bu coğrafyayı kağanlık merkezi olarak kullanmışlardır. Türkler Döneminde özellikle Soğdlar, Moğollar Döneminde ise daha ziyade Farslar ve Araplar İpek Yolu aracılığıyla bölgeye gelmişler ve Karakurumda ticarete uzun süre hâkim olmuşlardır. Çindeki Moğol Hanedanlığı ile Karakurumdaki yönetim arasındaki rekabet nedeniyle şehir cazibesini yitirinceye kadar şehrin en önemli sakinlerinden olan Müslümanlar, Karakuruma iki cami inşa etmişler; inanç sistemlerini, kültürlerini ve alfabelerini de bölgeye taşımışlardır. Bölgede Müslümanlardan günümüze ulaşabilmiş iki adet Arap harfli yazıt bulunmaktadır. Bu yazıtlardan birincisi, (yazı alanın üst kısmına sonradan Moğol bayrağındaki sembollerin; alt kısmına ise çiçek motiflerinin oyma yöntemiyle eklenmesi ve yıllarca üzerine sürülen yağlar dolayısıyla) orijinal görüntüsünü kaybetmiş ve büyük oranda yıpranmıştır. 1338 yılında ölen İmam Yunus adlı birine ait mezar taşı üzerinde bulunan ikinci yazıt ise açık alanda korumasız bir şekilde durmasına rağmen sağlam durumdadır.Karakurum Bölgesindeki Arap Harfli Yazıtlar adlı bu çalışmada da önce Karakurum Bölgesinin Türkler ve Moğollar zamanındaki durumu anlatılmış; ardından da bölgedeki Arap harfli yazıtlar hakkında bilgi verilmiştir.