PLACE OF SPECIAL PLACE NAMES IN MACRO AND MICRO STRUCTURE OF GENERAL DICTIONARIES: PROVINCE AND DISTRICT NAMES IN TÜRKÇE SÖZLÜK

GENEL SÖZLÜKLERİN BÜTÜNCÜL VE PARÇACIL YAPILARINDA ÖZEL YER ADLARININ YERİ: TÜRKÇE SÖZLÜK'TE İL VE İLÇE ADLARI

Abstract

General dictionaries, unlike customized dictionaries, are works that are not narrowed down to a specific subject or style. However, they contain some limitations, mainly due to lexicological reasons and limitations of physical capacities. Thus, although the general dictionaries apparently contain all the words of the language to which they belong, they don't often include language units such as unfamiliar terms, special names etc. Which linguistic units these dictionaries will cover and which will exclude relates to the macro structure of the dictionaries. While building this macro structure, dictionary makers move in line with the principles they set before and and shape their collections. However, what makes the macro structure visible and concerns the users more is the presentation of the language units included in the dictionary. This is about the micro structure of the dictionary. The purpose of this study is to determine the status of province and district names within Türkçe Sözlük, a general dictionary, and to prepare various proposals to develop the dictionary for the deficiencies identified in the dictionary. In accordance with this purpose, items containing the names of provinces and districts in the Türkçe Sözlük were identified with document scanning method and has been shown to how province and district names were processed in modern foreign general dictionaries. In the discussion part, it has been evaluated how a general dictionary will follow these names. In the conclusion part, proposals and sample material designs about special place names are presented.

Özet

Genel sözlükler, özelleştirilmiş sözlüklerin aksine belirli bir konu ya da tarzladaraltılmamış eserlerdir. Ancak başta sözlük bilimsel nedenlerden ve fizikselkapasitenin sınırlılığından kaynaklanmış bazı sınırlandırmalar içerirler. Buyüzden genel sözlükler görünürde ait oldukları dilin tüm ögelerini barındırsa dagenellikle yaygınlık kazanmamış terimler, özel adlar vb. dil birimleriniiçermezler. Bu sözlüklerin hangi dilsel birimleri kapsayacağı, hangilerini dedışarıda bırakacağı sözlüğün bütüncül yapısı ile ilgilidir. Sözlük hazırlayanlar bubütüncül yapıyı inşa ederken daha önce belirledikleri ilkeler doğrultusundahareket eder ve derlemlerini şekillendirirler. Ancak bütüncül yapıyı görünürkılan, kullanıcıları daha çok ilgilendiren kısım, sözlüğe dâhil edilen dilbirimlerinin sunuluş biçimidir. Bu da sözlüğün parçacıl yapısı ile ilgilidir.Bu çalışmada amaç, genel bir sözlük olan Türkçe Sözlük'te özel yer adlarıkapsamındaki il ve ilçe adlarının durumlarının belirlenmesi ve sözlükte tespitedilen eksikliklere yönelik sözlüğü geliştirici çeşitli önerilerin hazırlanmasıdır.Bu amaca uygun olarak belge tarama yöntemi ile önce Türkçe Sözlük'te yer alanil ve ilçe adlarını içeren maddeler tespit edilmiş, sonra modern yabancısözlüklerde de il ve ilçe adlarının nasıl işlendiği gösterilmiştir. Tartışma kısmındaise bir genel sözlüğün bu adlar karşısında nasıl bir yol izleyeceğideğerlendirilmiştir. Sonuç kısmında ise özel yer adları ile ilgili öneriler ve örnekmadde tasarımları sunulmuştur.