A Comparison of The Understanding of Kut in Turks and The Sacred Belief of The King in Mesopotamia

Türklerdeki Kut Anlayışı İle Mezopotamya'daki Kralın Kutsallığı İnancının Karşılaştırılması

Abstract

Management and belief, two abstract concepts since the early ages of humanity, have been thought together throughout the ancient history. After the beginning of settled life, all societies whose main production was agriculture or nomadic animal husbandry made government a part of the belief. The rulers, who are at the top of the society, tried to make others obey themselves by using the devotion to the gods or gods that people believed in. The rulers ensured the obedience of those who were not under their rule with the sword, and the loyalty of those they ruled with the holiness that the gods claimed to give them. While the claim that the rulers were chosen by the gods was symbolized by the understanding of Kut in the ancient Turkish societies, it was believed that in Mesopotamia, the kings gained divinity with their divine closeness. Despite the different lifestyles of both communities, the claim to holiness as a part of the government is quite similar. With this concept, which is defined as the divine originated political sovereignty today, the loyalty of those ruled in both societies for millennia has been achieved. The understanding of divine-based political sovereignty which did work as long as it brought order and wealth to the society and kept chaos away, has slowly disappeared in the last century. This study basically aimed to explain how the god-based concept of political sovereignty developed in Ancient Turkish societies and Mesopotamia. The basic problematic of the study is to seek an answer to the reason why the similarities of the origins of the divine election of the rulers, despite the differences in life between these two communities. In the study, the Orkhon inscriptions, one of the oldest written texts of the Turks, and the cuneiform records in Mesopotamia were used as basic reference sources.

Özet

İnsanlığın ilk dönemlerinden beri iki soyutkavram olan yönetim ve inanç, eskiçağ tarihiboyunca bir arada düşünülmüştür. Yerleşik yaşamınbaşlangıcından sonra, temel üretimi tarım veyagöçebe hayvancılık olan tüm toplumlar yönetimi,inancın bir parçası haline getirmişlerdir. Toplumunen üstünde konumlanan yönetenler, insanlarıninandığı tanrı veya tanrılara olan bağlılığı kullanarakkendilerine olan itaati sağlamaya çalışmışlardır.Yönetenler, hâkimiyetleri altında olmayanlarınitaatini kılıç ile temin ederken yönettiklerininsadakatini ise tanrıların kendisine verdiğini iddiaettiği kutsallık ile sağlamışlardır. Yöneticilerin,tanrılar tarafından seçilmiş olduğu iddiası, Eski Türktoplumlarında Kut anlayışı ile sembolleştirilirken,Mezopotamya’da kralların tanrısal yakınlığı ilekutsallık kazandığına inanılmıştır. Her iki toplumunbirbirinden farklı yaşayış biçimlerine rağmenyönetimin bir parçası olan kutsallık iddiası oldukçabenzerdir. Günümüzde tanrısal kökenli siyasiegemenlik olarak tanımlanan bu kavram ile her ikitoplumda binyıllarca yönetilenlerin sadakatisağlanmıştır. Topluma düzen ve zenginlik getiripkaosu uzaklaştırdığı müddetçe iş gören tanrısalkökenli siyasi egemenlik anlayışı son yüzyılda yavaşyavaş ortadan kalkmaya başlamıştır. Bu çalışmatemelde tanrısal kökenli siyasi egemenliktasavvurunun Eski Türk toplumlarında veMezopotamya’da nasıl geliştiğini açıklamayıamaçlamıştır. Çalışmanın temel problematiği ise buiki toplumun sahip olduğu yaşayış farklılıklarınarağmen yöneticilerin tanrısal seçilmişliğininbenzeyişlerinin neden kaynaklandığına cevaparamaktır. Çalışmada Türklerin en eski yazılımetinlerinden olan Orhun yazıtları ileMezopotamya’daki çivi yazılı metinler temelreferans kaynağı olarak kullanılmıştır.