Journals / Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2011 / Cilt: 0 - Sayı: 36

Identification of Fuzuli and Shaykh ghaaleb with the male protagonists (Majnun & Ashq) of their mathnavis

Fuzuli ve Şeyh Galib’in, mesnevilerindeki aşk kahramanları (Mecnun & Aşk) ile mizaç ve kişilik bakımından özdeşleşmeleri

Pages
131–148
DOI
—

Abstract

Background and understanding of the author of a fictive work can oftenaffect the fabric, flow and characters of that work. But the nature and personality of the writer can sometimes be directly identified with the protagonist of the work. We can identify Fuzuli, one of the great poets of Turkish Literature in 16. century, with Majnun, the protagonist of his famous mathnawi ‘Laylî vu Majnûn’. Similarly we can identify Shaykh Ghaaleb, the last great poet of Classical Turkish Literature, with Ashq, the male protagonist of his masterpiece ‘Husn u Ashk’. Fuzuli has a modest personality that consented to seperation, trouble andpoverty. Similarly, Majnun, the chief character of his mathnawi, consented to his fate and seperation in his love adventure.Shaykh Ghaaleb, on the other hand, is an assertive and occasionally proudfigure with regard to his nature and artistic style. In the similar way, Ashq,the protagonist of his allegoric romance story, had an active, determined andcourageous attitude in his difficult and dangerous travel to reach his love.

Özet

Kurguya dayalı bir eserin yazarının birikimi ve anlayışı çoğu zaman yazdı ğı eserin dokusunu, akışını ve kahramanlarının tavır ve kişilini etkilediği gibi,bazen yazarın mizaç ve şahsiyeti eserin başkahramanıyla özdeşleşebilmektedir. Türk Edebiyatının 16. yüzyıldaki büyük şairlerinden Fuzuli ile onun Leylavü Mecnun mesnevisindeki Mecnun arasında özdeşlik kurmak mümkündür.Yine Klasik Türk edebiyatının 18. yüzyıldaki büyük şairi Şeyh Galip ile onunmeydana getirdiği Hüsn ü Aşk’ın erkek kahramanı olan Aşk arasında tavır veşahsiyet bakımından benzerlik kurmak mümkündür.Fuzuli rindane bir tavrın ve ayrılık ve yokluğa razı olmuş bir kişiliğinsahibidir. Onun mesnevisindeki kahraman olan Mecnun da yaşadığı aşk mace rasında kaderine razı olma yolunu seçmiştir. Şeyh Galib, mizacı ve sanat anlayışı bakımından iddialı ve zaman zamangururlu bir şahsiyettir. Yazdığı hikâyedeki başkahraman olan Aşk da sevgilisineulaşma yolunda aktif, kararlı ve cesaretli bir tavır göstermiştir.