INVESTIGATION OF STRESS AND BURNOUT LEVEL OF OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY EXPERTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UZMANLARININ İŞE BAĞLI STRES VE TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

The purpose of this study is to analyze occupational health and safety (OHS) experts', who work for healthier and safer work places and try to prevent employees from working in environments that are harmful to them, statuses of work-related stress and burnout syndrome, which are among the psycho-social risks accepted as one of the five risk factors within the Occupational Health and Safety Law no 6331 Regulation on Risk Assessment. This study includes an analysis of OHS experts', who have many responsibilities including risk assessment, observation of the working environment, responsibility to train, revealing the reasons underlying occupational accidents and occupational diseases, and making a research for the measures that are to be taken to prevent such accidents, statuses of work-related stress and burnout through a comparison with A-B-C degrees of expertise. This is an online study conducted with randomly selected 1000 OHS experts registered in the monitoring system named ISG Katip. In addition to the demographic questions, Job Stress Scale consisting of 7 questions which developed by House et al. as well as Maslach Burnout Inventory consisting of 22 questions was administered to the participants. 898 people returned the online surveys. However, only 846 surveys were included in the assessment after excluding erroneous data. According to the data, average age of the participants was 36.82±8.36. 74% of the participants were male while 26% were female. The data were analyzed via t-test, Pearson's correlation, one-way Anova and SEM using SPSS 21 and AMOS. According to the results, the stress and burnout levels of OHS experts differ by expertise class, sectors and gender, and work-related stress and burnout syndrome are common among the experts.

Özet

Bu çalışmanın amacı, 6331 Sayılı İş Sağlığı Güvenliği Kanunu, Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında beş risk etmeninden biri olarak kabul edilen psiko-sosyal risklerden iş stresi ve tükenmişlik sendromunun, işletmelerin daha sağlıklı ve güvenli bir yer olması ve çalışanların kendilerine zarar verebilecek ortamlarda çalışmalarını engellemek amacı ile görev yapan ve işletmelerde beş risk etmenini de değerlendirmekle yükümlü kılınan iş sağlığı ve güvenliği uzmanları (İSG) arasındaki durumunu araştırmaktır. Bu çalışmada, risk değerlendirmelerinin yapılması, çalışma ortamı gözetimi, eğitim verme yükümlülüğü, işyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılması ve tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda çalışmalar yapmak gibi birçok yükümlülüğü bulunan İSG uzmanlarının, yaptıkları işe bağlı stres ve tükenme durumu, A-B-C sınıfı uzmanlık derecelerine göre incelenmiştir. Bu çalışma İSG Katip'adlı takip sistemine kayıtlı İSG uzmanlarından 1000 kişiye rassal örnekleme yöntemi ile online yapılmış ve demografik soruların yanı sıra House ve arkadaşları tarafından geliştirilen 7 soruluk "İş stresi ölçeği" ile 22 sorudan oluşan "Maslach Tükenmişlik Envanteri "uygulanmıştır. Online anketlere 898 kişiden geri dönüş yapılmış, ancak veri temizleme sonrasında 846 anket analiz için değerlendirilmiştir. Bulgulara göre katılımcıların yaş ortalaması 36.82±8.36 olup, %74'ü erkek %26'sı kadındır. Veriler, SPSS 21 ve AMOS programları kullanılarak, T test, Pearson Correlation, One-Way Anova ve YEM ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre İSG uzmanlarının A-B-C uzmanlık sınıfına, çalışılan sektöre ve cinsiyete göre stres ve tükenme düzeylerinin farklılaştığı ve uzmanlar arasında yaşanan işe bağlı stres ve tükenmenin yaygın olduğu anlaşılmıştır.