PRIVATE EMPLOYMENT AGENCIES IN TURKEY AND TEMPORARY EMPLOYMENT RELATIONS

Abstract

Unemployment is a major problem in employment market and many regulations have been making to diminish unemployment. At this point, institutions that contact for the matter of meeting of supply and demand of labor get importance. The private employment agencies (PEAs) are special institutions to meet the need arise after occurrence of public employment services. Another problem as important as to solve unemployment increasingly employment opportunities in worldwide is to increase "decent works" which are compatible with human dignity that are conceptualized by International Labor Organization (ILO). However, the latest developments emerged in technology and production processes in the last quarter of 20th century have caused a transformation in structure of labor markets and shape of employment. These transformations for example proliferation of flexible employment models such as temporary worker complicate the solutions for increasing of decent works. PEAs in Turkey, has fall flat in employment placement services despite of playing a big part in meeting of supply and demand of employment and of being supported by state and employers. It is expected that an important increase in work placement via PEAs will be ensured due to changes in the Labor Code No. 4857 about employment conditions of labor power. However, these regulations may heighten insecurity of employments and also may lead to decrease in wages. Changing of work place in short terms may increase risks in terms of occupational health and safety by making orientation period of workers for work and work place difficult. Furthermore, the problems in unionization process may intensify in this period and this may cause to a union-free labor markets. In this study, first, developments of public and private employment agencies have been examined. Then, work placement services of public and private employment agencies have been evaluated particularly using data of IsKur. At the final chapter, possible risks arising from establishing employment relations via PEAs have been analyzed.

Özet

İşsizlik, işgücü piyasalarında önemli bir sorundur ve işsizliğin azaltılmasına yönelik çok fazla düzenleme yapılmaktadır. Bu noktada işsizliğin, emek arz ve talebinin etkin olarak buluşmasından kaynaklanan kısmı için de bu buluşmaya aracılık yapacak kurumlar önem kazanmaktadır. Özel İstihdam Büroları (ÖİB) da bu noktada kamu istihdam hizmetlerinin ortaya çıkışından sonra oluşan ihtiyaca cevap vermek için oluşturulmuş özel nitelikli kurumlardır. Dünya genelinde istihdam olanaklarının artırılarak işsizlik sorununun çözülmesi kadar önemli bir diğer sorun ise özellikle Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)'nün kavramsallaştırdığı insan onuruna yakışır "düzgün işlerin" artırılması konusudur. 20. yüzyılın son çeyreğinde teknolojide ve üretim süreçlerinde yaşanan gelişmeler emek piyasalarının yapısında ve istihdam biçimlerinde bir dönüşüme neden olmuştur. Bu dönüşümler, örneğin geçici işçilik gibi esnek istihdam modellerinin yaygınlaşması, düzgün işlerin artırılması sorununun çözümünü daha da güçleştirmektedir. Türkiye'de son yıllarda emek arzı ile talebinin buluşmasında ÖİB'nın daha baskın rol oynaması, işverenler ve devlet tarafından desteklenmesine rağmen, ÖİB işe yerleştirme faaliyetlerinde önemli bir başarıyı sağlayamamıştır. 4857 Sayılı İş Kanunu'nda ÖİB aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurabilmesine yönelik yapılan değişiklikler ile ÖİB aracılığıyla işe yerleştirmelerde önemli bir artış sağlanması beklenmektedir. Fakat bu düzenlemeler, çalışanlar açısından güvencesizliği arttırabileceği gibi ücretlerin düşmesine de yol açabilecektir. Kısa süreli işyeri değişiklikleri, işçilerin işe ve işyerine uyum sürecini zorlaştırarak, iş sağlığı ve güvenliği risklerini artırabilecektir. Ayrıca sendikal örgütlenme sürecinde yaşanan sorunlar daha da derinleşebilecek ve belki de sendikalardan tamamen arınmış işgücü piyasasının oluşmasına neden olabilecektir. Bu çalışmada öncelikle kamu ve özel istihdam bürolarının gelişimi incelenecektir. Ardından kamu ve özel istihdam kurumlarının işe yerleştirme faaliyetleri, özellikle İş-Kur verileri kullanılarak değerlendirilmeye çalışılacaktır. Son bölümde ÖİB aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurulmasının getireceği olası riskler değerlendirilmeye çalışılacaktır.