Mason s Signs in Doğubayazit Ishak Pasa Palace

Abstract

Ishak Pasa Palace which blends in with its surroundings is built with straight face stone,rubble stone and sporadically with wooden material. Stone which is taken to be an indispensablematerial in construction is present in nature in abundant amounts and can also carry a lot of weight, is resistant to weather conditions, and has a rich visual plastic impact and thus has been a materialof choice in construction. In building the palace, six different stone kinds were used in differentplaces. However a simple craftsmanship ensured the harmony of materials and all stones used inwall coverings of the palace were sculpted with great precision according to preset dimensions.Moreover, when the surfaces of the stones used in the construction of the palace are carefullyexamined, a number of symbolic signs can be seen. It is possible to see more than 150 uniquemason s marks carved on stones in total in various parts of the palace dated Hijri 1199 (A.D. 1784).These marks which are infrequent in Ottoman buildings are frequently used between XII. - XV.Centuries in the Turkish Architecture of the Middle Ages in stone buildings by those whoprocessed stone. These Identity Signs(Mason s Marks) made by masons to identify and takeresponsibility for the stones they carved and also the symbols carved by masons to help those whowould use the stones after them in the quarry or construction site are used in various shapes onalmost all stones.These mason s marks which we do not encounter in XVIII. Century buildings, aresurprisingly frequent on stone materials in the Ishak Pasa Palace which is an Ottoman Era building.In this regard, the marks used in the palace which has a unique position lies in a field that should becategorized, grouped and examined thoroughly.

Özet

Çevreyle bütünleşmiş etkili bir görünüme sahip olan İshak Paşa Sarayı, kesme taş ve moloztaş ile birlikte yer yer ahşap malzeme kullanılarak inşa edilmiştir. Yapıların inşasında vazgeçilmezbir malzeme olarak kabul edilen taş, doğada bol miktarda bulunmasının yanı sıra taşıyıcı gücününfazla olması, hava etkilerine dayanıklılığı, zengin ve görsel bir plastik etkiye sahip olması gibiözelliklerinden dolayı, yapılarda tercih edilen malzeme türü olmuştur. Sarayın inşasında dakullanım yerlerine göre farklılık gösteren altı değişik taş türünün kullanılmasıyla birlikte, saraydasade bir işçilikle malzeme bütünlüğü sağlanmış, duvarların kaplamalarında kullanılan taşlar büyükhassasiyetle belirlenmiş bir ölçüye göre yontulmuştur. Ayrıca sarayda kullanılan taşların üzeridikkatle incelendiğinde, sembolik bir takım işaretlerin kullanıldığı görülür. H. 1199 (M. 1784)yılına tarihlenen sarayın, tüm yapı elemanları dahil olmak üzere, birbirinden farklı yüz elliden fazlataşçı markalarının taşların üzerine kazındığını görmek mümkündür. Osmanlı yapılarında çokseyrek karşılaştığımız bu işaretler, Ortaçağ Anadolu Türk Mimarisinde yoğun olarak XII. - XV.yüzyıl arasındaki zaman dilimi içerisindeki, taş yapılar üzerinde taşı işleyenler tarafındankullanılmıştır. Taşçının hem kimliğini hem yonttuğu taşın sorumluluğunu almak için yaptığı buKimlik İşaretleri (taşçı markası) ve taş ustalarının ocakta ya da şantiyede taşı kendinden sonrakullanacak olanlara yardımcı olmak üzere yaptıkları semboller, hemen hemen her taş üzerindefarklı şekillerde kullanılmıştır.XVIII. yüzyıl yapılarında karşılaşamadığımız bu taşçı markaları, bir Osmanlı Dönemi yapısıolan İshak Paşa Sarayında, şaşılacak derecede taş malzeme üzerinde yoğun olarak kullanılmıştır.Bu yanıyla da, özel bir yere sahip olan sarayda kullanılan markaları, tablolar oluşturulupgruplandırma yoluna gidilerek, ayrıntılı şekilde incelenmesi amaçlanmıştır.