The Presentation of Karabakh War in Azerbaijan Cinema: “Nabat”

KARABAĞ SAVAŞI’NIN AZERBAYCAN SİNEMASINDAKİ SU- NUMU: NABAT FİLMİ ÖRNEĞİ

Abstract

Nagorno-Karabakh, which is legally located within the borders of Azerbai- jan, has been under unjust occupation of Armenia for 25 years. A ceasefire agree- ment was signed as a result of the intervention of the international organizations and some countries, yet no consensus has been reached so far to solve the prob- lem. Following the Karabakh War which caused the death of about 30,000 people and the occupation of Nagorno-Karabakh by Armenia, nearly 700 Azerbaijani Turks have been forced to leave their lands. The issue of Nagorno-Karabakh, for which all circles show awareness as the most important international problem of Azerbaijan, has been addressed many times in Azerbaijan cinema with its various aspects. Since the first years of the hot conflict between Armenia and Azerbaijan arising from the issue which goes back many years, a lot of filmmakers have addressed the issue through their films. In some of these films, the war and war environments were directly conveyed to the audience, while in some others, they were indirectly conveyed through certain persons and events. “Nabat”, directed by Elcin Musaoglu, is one of the remarkable films in this sense. The approach to the problem is quite different from the other examples in terms of narration and war presentation. It has been shown in many countries and international festivals and has achieved significant success. Nabat describes the destructive and devas- tating dimension of the Karabakh War through the story of an elderly woman/a mother who resists not to leave her village and the film maintains a life struggle under difficult circumstances arising from the war. The war phenomenon is add- ressed generally in the film, where the front is not shown and there is nothing belonging to the war other than the sound of gunfire from distance. It was empha- sized that the victims and the losers of the wars are women/mothers and what is experienced is in fact the same in every war. And in the film, it was tried to show the destruction that the war creates in the lives of people rather than the war itself.

Özet

Hukuki olarak Azerbaycan sınırları içerisinde yer alan Dağlık Karabağ, 25yıldır Ermenistan’ın haksız işgali altında bulunmaktadır. Uluslararası örgütlerinve bazı ülkelerin devreye girmesi sonucu imzalanan antlaşmayla ateşkes sağlan-mış ancak bugüne kadar sorunun çözümüne yönelik herhangi bir uzlaşma sözkonusu olmamıştır. Yaklaşık 30 bin kişinin yaşamını yitirdiği Karabağ Savaşı veErmenistan’ın Dağlık Karabağ’ı işgalinin ardından 700 bine yakın AzerbaycanTürk’ü topraklarını terk etmek zorunda kalmıştır. Azerbaycan’ın en önemli ulus-lararası sorunu olarak tüm çevrelerin duyarlılık gösterdiği Dağlık Karabağ konu-su Azerbaycan sinemasında da çeşitli boyutlarıyla birçok kez ele alınmıştır. Geç-mişi uzun yıllara dayanan sorununun Ermenistan ile Azerbaycan arasında sıcakçatışmaya dönüştüğü ilk yıllardan itibaren birçok yönetmen filmleri aracılığıylakonuya değinmişlerdir. Bu filmlerin bazılarında seyirciye savaş ve savaş orta-mında yaşananlar doğrudan aktarılırken bazılarında da belirli kişiler ve olaylarüzerinden dolaylı olarak aktarılmıştır. Elçin Musaoğlu’nun yönetmenliğini yaptı-ğı “Nabat”, bu anlamda dikkat çeken filmlerden biridir. Soruna yaklaşım, anlatımve savaşı sunum biçimi itibariyle diğer örneklerden oldukça farklı bir filmdir.Birçok ülkede ve uluslararası çok sayıda festivalde gösterimi yapılmış, önemlibaşarılar elde etmiştir. Nabat, köyünü terk etmemekte direnen ve savaştan kay-naklanan zor koşullar altında yaşam mücadelesi veren yaşlı bir kadının/bir ananınhikâyesi üzerinden Karabağ Savaşı’nın yıkıcı, yok edici boyutunu anlatmaktadır.Cephenin gösterilmediği hatta uzaktan gelen top atışı seslerinden başka savaşa aithiçbir unsurun yer almadığı filmde savaş olgusu genel olarak ele alınmıştır. Bütünsavaşların kaybedeni ve mağduru kadın/ana üzerinden her savaşta yaşananlarınaslında birbirinin aynı olduğu vurgulanmış, filmde savaşın kendisinden çok in-sanların hayatında yarattığı tahribat gösterilmeye çalışılmıştır.