Determination of local Date Palm (Phoenix dactylifera L.) genotypes and pomological characteristics in Lefke region of Northern Cyprus

Kuzey Kıbrıs Lefke bölgesi yerel hurma (Phoenix dactylifera L.) genotiplerinin belirlenmesi ve pomolojik özellikleri

Abstract

The study was carried out in order to obtain an inventory of local date palm genotypes that grow naturally in Lefke region and environs (Yedidalga, Çamlıköy, Cengizköy, Yeşilyurt, Doğancı, Gemikonağı and Gaziveren) located at the intersection point of green and blue in Northern Cyprus and determination of hopeful genotypes. The date palm trees using the research materials were screened and the number of male and female trees giving fruit was determined due to the fact that they were dioic. In this context, the hopeful genotypes were determined as a result of the pomological analysis of fruit trees and some pomological characteristics such as fruit weight (g), fruit length (mm), fruit width (mm) and seed weight (g) were determined at fruit ripening stages called tamar stage from these genotypes. As a result of the study, the total date palm tree asset in the regional sense was determined as 1512. In this determined number, the number of the female date palm was found 1176 in total date palm and the remaining 336 was male tree. The average fruit weight in pomological analyzes ranged from 8.91 g to 15.29 g. It is thought that these genotypes recorded in light of this information will be the first on the island to shed light on future scientific studies.

Özet

Araştırma, Kuzey Kıbrıs’ta yeşilin ve mavinin kesişme noktasında yer alan Lefke bölgesi ve çevresinde(Yedidalga, Çamlıköy, Cengizköy, Yeşilyurt, Doğancı, Gemikonağı Gaziveren) doğal olarak yetişenhurma genotiplerinin bir envanterinin çıkarılması ve ümit verici genotiplerin belirlenmesi amacıylayürütülmüştür. Kuzey Kıbrıs’ta uzun yıllar boyunca yetiştiriciliği yapılan hurma ağaçlarının bölgeekonomisine olan katkısının artırılması ve ekonomiye kazandırılması amacıyla araştırma materyallerinioluşturan hurma ağaçlarının taraması yapılmış ve dioik bitki olması nedeniyle meyve veren dişilerle veerkek ağaçlarının sayısı belirlenmiştir. Yetiştiriciliği yapılan bu yerel kaynakların meyve veren ağaçlardayapılan pomolojik analizler neticesinde ümit verici genotipler belirlenmiş ve bu belirlenen genotiplerinmeyvelerine ait meyve ağırlığı (g), meyve boyu (mm), meyve eni (mm) ve tohum ağırlığı (g) gibi bazıpomolojik özellikleri belirlenmiştir. Çalışmalar neticesinde bölgesel anlamda toplam hurma varlığı1512 olarak tespit edilmiştir. Bu belirlenen sayı içerisinde dişi hurma sayısı 1176 adet ve geriye kalan336 adedi ise erkek hurmalardan oluşmaktadır. Pomolojik analizlerde genotipler arasında ortalamameyve ağırlıkları 8.91 g ile 15.29 g arasında değişmiştir. Bu bilgiler ışığında kayıt altına alınan bugenotiplerinin adada yapılan ilk olma niteliği ile ileride yapılacak bilimsel çalışmalara ışık tutacağıdüşünülmektedir.