Remains from a Demolished Cultural Heritage: A Historical House in Karaagac

Yıkılan Bir Kültür Mirasının Ardından Kalanlar: Karaağaç’ta Tarihî Bir Ev

Abstract

Reflecting the historical, cultural and sociological characteristics of an era, historical houses are one of the buildingblocks of society’s identity. However, today it is observed that these buildings were abandoned for various reasons andthen demolished due to the lack of maintenance. The example examined in this article is a traditional house that wasdocumented ten years ago and demolished in a later period. The building which contains the general characteristics of thetraditional residential architecture in Karaagac consists of a basement and ground floor. Built in the nineteenth century, thehouse consists of a gable roof covering the rectangular plan (inner sofa plan type) with a backyard and extension. In the 21stcentury, historical buildings have been abandoned because of some reasons such as, not meeting the changing needs forhousing, heirs’ not compromising, not being able to compensate maintenance and repair cost. After their abandonment,it was determined that the building was destroyed and then its wreck was removed. It is suggested to use cultural heritagefor preventing them from facing this situation in this study. Because a cultural heritage requires continuous maintenanceand repair, a sustainable preservation will be needed.With this study, it is aimed to bring the remaining data of a destroyed cultural heritage into the literature and to determinewhat needs to be done before reaching the demolition process. The second aim is to encourage a sustainable preservationof the cultural heritage while considering preservation-usage balance. In this article, literature review is used as a method.

Özet

Bir dönemin tarihî, kültürel ve sosyolojik özelliklerini yansıtan tarihî evler, toplumun kimliğini oluşturan yapı taşlarından biridir. Bazı tarihi evlerin günümüzde çeşitli sebeplerle terk edildiği, daha sonra da bakımsızlıktan yıkıldığı gözlemlenmektedir. Makalede incelenen örnek on yıl önce belgeleme çalışmaları yapılan ve sonraki bir dönemde yıkılan geleneksel bir konuttur. Karaağaç’taki geleneksel konut mimarisinin genel özelliklerini barındıran yapı, bodrum ve zemin kattan oluşmaktadır. 19. yüzyılda inşa edilen konut, iç sofalı plan tipine sahip, arka bahçesi ve müştemilatı olan, dikdörtgen planın üzerini örten beşik çatıdan meydana gelmiştir. 21. yüzyılda değişen konut ihtiyaçlarını karşılayamama, göç, mirasçıların uzlaşamaması, bakım ve onarım masraflarının karşılanamaması vb. sebeplerle yapı, terk edilmiştir. Terk edilişinden bir süre sonra yapının yıkıldığı ve daha sonrasında molozunun kaldırıldığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada, kültür miraslarının bu durumla karşı karşıya kalmasını önlemek amacıyla kullanılarak yaşatılması önerilmiştir. Kullanılan bir kültür mirasının sürekli bakım ve onarımı yapılacağından korumada sürdürülebilirlik sağlanacaktır. Bu çalışmayla, yıkılan bir kültür mirasının elde kalan verilerini literatüre kazandırmak hedeflenmektedir. İkincil hedef de kültür miraslarımızın sürdürülebilir korunması için koruma-kullanım dengesini gözeterek kullanılmasını teşvik etmektir. Bu makalede, literatür taraması yönteminden faydalanılmış.