Adı Vasfiye ve Uzun Bir Gece Filmlerinde Necati Cumalı'nın Sinemasal Yorumları

Cinematographic Comments of Necati Cumalı in the Movies Adı Vasfiye and Uzun Bir Gece

Özet

Necati Cumalı Türk edebiyatında çok önemli ve her türde eserler vermişolan 20.yüzyılın en büyük sanatçılarından biridir. Cumalı’nın birçokeseri beyazperdeye de uyarlanmıştır. Uluslararası alanda ödül alan ilkfilmi yönetmen Metin Erksan’ın Susuz Yaz (1963) ile birlikte 14 (on dört)film uyarlaması söz konusudur. Yıl sırasına göre, Boş Beşik (1952), TütünZamanı (1959), Susuz Yaz (1963), Boş Beşik (1969), Susuz Yaz (1973), DeryaGülü (1973), Dilâ Hanım (1977), Derya Gülü (1979), Mine (1982), Tutku(1984), Dul Bir Kadın (1985), Adı Vasfiye (1985), Uzun Bir Gece (1986),Ay Büyürken Uyuyamam (2011) adlı filmlerdir. Bu çalışmada NecatiCumalı’nın Ay Büyürken Uyumam adlı öykü kitabından sinemayauyarlanan Adı Vasfiye (1985) ve Uzun Bir Gece (1986) filmlerini örneklemolarak belirledik. Bu filmlerin metinden uyarlama (görselleştirme) süreciniCumalı’nın Akdenizli bakış açısı ve cinselliği özgür kadın yaratmasıüzerinden tartışması önemli bir unsurdur. Görsel kodlar bağlamındaçözümlemeleri yönetmenler Atıf Yılmaz ve Süreyya Duru’nun sinemasalanlatı yapısı ve yönetmen tavırları incelenmiştir.

Abstract

Necati Cumalı is one of the greatest artists of the 20th century, who has produced works of all kinds and very important in Turkish literature. Many of Cumalı’s works have also been adapted for the big screen. Along with Susuz Yaz (1963), director Metin Erksan’s first film, which received an international award, has 14 (fourteen) film adaptations. In order of year, Boş Beşik (1952), Tütün Zamanı (1959), Susuz Yaz (1963), Boş Beşik (1969), Susuz Yaz (1973), Derya Gülü (1973), Dilâ Hanım (1977), Derya Gülü (1979), Mine (1982), Tutku (1984), Dul Bir Kadın (1985), Adı Vasfiye (1985), Uzun Bir Gece (1986), Ay Büyürken Uyuyamam (2011). In this study, we determined the films Adı Vasfiye (1985) and Uzun Bir Gece (1986), which were adapted to the cinema from Necati Cumali’s short story book called Ay Büyürken Uyuyamam, as a sample. It is an important element that Cumali discusses the adaptation (visualization) process of these films from the text through the Mediterranean perspective and sexuality creating a free woman. The cinematic narrative structure and director attitudes of directors Atıf Yılmaz and Süreyya Duru were analyzed in the context of visual codes.