IN PRIME OTTOMAN ARCHIVAL DOCUMENTS SOME RECORDS RELATING KOKBOYA AND CEHRI

BAŞBAKANLIK OSMANLI ARŞİV BELGELERİNDE KÖKBOYA VE CEHRİ İLE İLGİLİ BAZI KAYITLAR

Abstract

Color and dye can be associated with humanity's quest for aesthetics. Coloring in 1856 to obtain chemical dyes of various plants, insects and snails were done with. Natural dyes and dyestuffs in our country for many years has been among the major export products. Thesedyes are available for sale in our archive records . Archives of artistic and cultural wealth of the nations history, detection, evaluation and their future transport has an important place in the points. In particular, the evaluation of this knowledge in traditional arts are alsoimportant. With a strong tradition of modern can be created. When we studied Archives of Prime Ministry of Ottoman in Istanbul between 2008-2012, found to related documents of weaving, natural dyes and dyestuffs. These documents are usually issued orders, sales resources, and many of the dyes that are specialized in certain colors were dyeing house. These records starting from the madder , dyer, dyestuff production of buckthorn and places, the country exported and the amount of knowledge about issues such as can be. The availability to the widespread use of chemical dyes incarpets, rugs and fabrics are made with natural dyes for coloring how well they are able to understand what is important

Özet

Renk ve boyainsanlığınestetik arayışları ileilişkilendirilebilir. Boyama 1856 yılında kimyasal boyaların elde edilmesinekadar çeşitli bitki, böcekve deniz kabukluları ileyapılmaktaydı. Doğal boyalarve boyarmaddeler ülkemizdeuzun yıllar önemli ihraç ürünleri arasında yer almıştır. Bu boyarmaddelerin satışı ile ilgili kayıtlar arşivlerimizde mevcuttur. Arşivler milletlerin geçmiş kültürelve sanatsal birikimlerinintespit edilmesi, onların değerlendirilmesi ve geleceğe taşınması noktasında önemli bir yere sahiptir.Özelliklegeleneksel sanatlarda bu birikimin değerlendirilmesi ayrıca önem taşır. Modern güçlü bir gelenek sayesinde oluşturulabilir. Başbakanlık İstanbul Osmanlı arşivlerinde 2008-2012yılları arasında yaptığımız çalışmalardadokuma, doğal boyarmaddeler veboyahanelerleilgilibirçok belgeyerastladık.Bu belgelerde genellikleverilen siparişler, satışı yapılanboyarmaddekaynakları ve birçoğu bazı renklerde uzmanlaşmış olan boyahanelerdi. Bu kayıtlardan yola çıkılarak kökboya, cehri vemazı boyarmaddesinin üretim yerleri,ihraç edildiği ülkeler ve miktarları gibi konular hakkındabilgisahibi olabiliyoruz. Kimyasal boyalarınsentezlenmesine kadar yaygın olarak kullanımınadekhalı,kilimvekumaşların boyanması doğalboyarmaddelerle yapıldığından bunlarınne kadarönemli olduğunu anlayabiliyoruz.