Tripartite plan its usage in domestic and public architecture ( 5800-3100 BC )

Abstract

Tripartite plan is a very prevalent plan type used both in domestic and in public architecture in Mesopotamia throughout V-IV. millennium BC. This layout, that is used firstly in the Ubaid Period, is certainly pre-planned and has extended families. In its simplest form, it consists of a long rectangular main room (salon) and several other rooms arranged both longer side of this salon. Tripartite plan appears to have developed and gone through a process of spatial evolution the periods of Ubaid and Uruk, which are the cultural periods survived throughout V-IV. millennium BC in Mesopotamia. Thus, it constitutes several sub-types. Although displaying some differences in the development process, it reveals a decidedly common tradition in terms of general concept. This plan is also proto-type of the central courtyard plan. This article is an attempt to analyze the roots and evolutionary stages of this plan scheme.

Özet

Türkçe'ye "Üç Bölümlü Plan" olarak çevrilen tripartite plan Mezopotamya mimarisinde M.Ö. V-IV. bin yıllar boyunca evsel ve kamusal mimarlıkta yaygın olarak kullanılmış bir plan tipidir. Adını Güney Mezopotamya Bölgesi'ndeki Tell-al Ubaid yerleşmesinden alan Ubaid Kültürü (M.Ö. 5800-4200) ile birlikte görülmeye başlayan bu plan en basit şekliyle, dikey dikdörtgen şeklindeki bir merkezi odanın (avlu ) 2 uzun kenarı boyunca uzanan çeşitli yön ve ebatlardaki bir sıra oda dizisinden oluşur. Bu plan M.Ö.V-IV. bin yıllar boyunca konut mimarisi ve kamusal mimaride genel kuruluş ilkeleri aynı kalmakla birlikte, merkezî odanın (avlu) şekli ve bu oda etrafındaki oda dizileri ile düzenlemeleri açısından farklı uygulamalar gerçekleştirilerek, çeşitli alt tipler oluşturarak ve mekansal evrim geçirerek kullanılmaya devam eder.