THE MOULD MADE BOWLS OF HELLENISTIC AND HELLENISTIC-ROMAN PERIOD IN TARSUS MUSEUM

Abstract

Megarian bowls are one of the important forms from the Hellenistic period. These bowls are drinking cups with a hemispherical shape without any handle or foot, including relief ornaments on the outer side which is made up with a mould. These metal-imitating bowls had replaced the ones called kantharos. According to excavation and chronology research findings, production of these bowls had been started between 240 and 220 B.C. in Athens and finished at the middle of 1st century B.C. Assuming that they had been made in Megara, these bowls were named as Megarian bowls. Probably they were naming as hemitomos in antiquity but today they are mentioned as "moulded bowls". That is observed that on the rim side Athenian bowls have convex shape but the others which had been made in Ionia (been mentioning as Delos type) have concave or straight shapes. In Tarsus Museum there are nine moulded bowls which were acquired by purchasing existing at exhibiting and deposit of the museum. Three of the nine bowls are the Hellenistic age moulded bowls (Megarian bowls). The others called sigillata that continued bowls form and called by prior researchers as Hellenistic Pergamen. Bowls in the museum carry Antioch and Tarsus bowls s attribution in general. The bowls could be dated from the middle of 2nd century B.C. to the end of 1st century B.C. with regards to the paralel examples and the properties that they show.

Özet

Hellenistik Dönemin önemli formlarından birini oluşturan Megara kâseleri, kalıpla yapılmış yarım küre biçimli, kulpsuz ve ayaksız, dış yüzünde kabartma bezeme bulunan içki kaplarıdır. Metal kâseleri taklit eden bu kâseler, kantharosların yerini almışlardır. Son yıllardaki kazı ve Hellenistik Dönem kronolojisi araştırmalarına göre genel itibarıyla üretim Atinada İ.Ö. 240-220, Anadoluda ise İ.Ö. 2. yüzyılın başında başlamış, İ.Ö. 1. yüzyılın ortalarına kadar sürmüştür. Megarada yapıldığı sanılarak bu adı alan ve günümüzde kalıp yapımı kâseler adıyla da anılan bu kâselere Antik Dönemde olasılıkla hemitomos deniyordu. Atinada yapılan kâselerin kenar kısmı dışa doğru savrulurken, Delos tipi diye anılan, Ionia üretimi kâselerde düz veya içe çekiktir. Tarsus Müzesinde teşhirde ve depoda olmak üzere satın alma yoluyla kazanılmış dokuz adet kalıplı kâse bulunmaktadır. Bunlardan üçü Hellenistik Dönem kalıplı kâsesi (Megara kâsesi), diğerleri bu kâselerin devamı olan ve ilk araştırmacıların Hellenistik Pergamen olarak adlandırdıkları sigillatalardır. Mü- zedeki kâseler genel olarak Tarsus ve Antakya kâseleri özellikleri taşımaktadırlar. Kâseleri gösterdikleri özellikler ve benzer örneklerle kıyaslama yoluyla İ.Ö. 2. yüzyılın ortasından İ.Ö. 1. yüzyılın sonuna kadar olan döneme tarihleyebiliriz.