THE METAL PINS OF ACEMHÖYÜK IN THE SECOND MILLENIUM B.C.

Abstract

From the beginning production of pins were used as a hair pin, or dress accessory and belt for the purpose of attaching the clothes and those were mostly made by ivory, bone and metals. While bones were preferred as a raw materials in the Neolithic time, the metals were used as a production materials in fifth millennium B.C. Because, the extractive metallurgy has been start to develop both in Anatolia and its surrounding culture simultaneously. Since the Early Bronze Age, with the began in developing metal technology, the metal used producing pins were evolving, and diversity of materials with copper and its alloys, golden, silver were used increasingly. The pins, enriched as a typological in the same period, with the different head of form, had been continued to use in the Middle Bronze Age and after, and with the effect of developing technology, iron was also used as a raw material to producing of pins. The aim of this article is, to describe technical and typological features of Acemhöyük s pins. The pins have been classified into ten main groups according to their type of heads. The studied materials were produced mostly copper, gold and silver. Although the only one pin is related to Hittite Age, Acemhöyük s pins, which have been dated second millennium B.C., were generally connected with the Anatolian traditional accessory in Early Bronze Age.

Özet

Üretildikleri ilk dönemden itibaren saç tokası, elbise tokası ya da kemer gibi kıyafet donanımlarını tutturmak için kullanılan iğneler genellikle fildişi, kemik ve metalden yapılmışlardır. İğne üretiminde Neolitik Dönemde hammadde olarak ağırlıkla kemik kullanılırken M.Ö. V. binde, üretim malzemesi olarak metal dikkati çekmeye başlamıştır. Çünkü M.Ö. V. binle birlikte Anadoluda ve çevre kültür bölgelerinde ekstraktif metalurji eş zamanlı olarak gelişmeye başlamıştır (Stöllner 2006: 455). Yumuktepede bulunan, Kalkolitik Döneme ait beş adet rulo başlı iğne, ekstraktif metalurji teknolojisi ile yani cevherden izabe yoluyla yapılmış ilk örneklerdir (Garstang 1953: 132). Erken Tunç Çağından itibaren giderek gelişen metal teknolojisinin etkisiyle, iğne yapımında kullanı- lan metallerin çeşitliliği artmış, bakır ve alaşımlarıyla birlikte altın ve gümüş kullanımı yaygınlaşmıştır. Aynı dönem içinde tipolojik olarak da zenginleşen iğneler, farklı baş formları ile Orta Tunç Çağı ve sonrasında kullanılmaya devam etmiş ve gelişen teknolojinin etkisi ile hammadde olarak demir de tercih edilmeye başlamıştır. Bu makalede, Acemhöyükün metal iğneleri yapım teknikleri ve tipleri açısından incelenmiştir. Çoğunluğu bakırdan üretilmiş olan iğneler arasında altın ve gümüşten yapılmış olanlar da bulunmaktadır. Genel olarak, Erken Tunç Çağının geleneklerini yansıtan Acemhöyük iğnelerinin büyük bir kısmı M.Ö. II. binin başına ait tabakalarda ele geçmiştir, fakat II. yapı katında ele geçen bir iğne Hitit modasını yansıtmaktadır.