ÜÇDUTLAR SİTE: A NEW PRE-NEOLITHIC OPEN AIR SITE IN THE GALLIPOLI PENINSULA

Üçdutlar Buluntu Noktası: Gelibolu Yarımadası'nda Neolitik Öncesi Döneme Ait Yeni Bir Açık Hava Yerleşimi

Abstract

Gallipoli Peninsula is one of the regions that play a significant role in the migrations of human ances-tors in the North Aegean. In the mid of the Mousterian culture when Classical Neanderthals where using Anatolian plateaus as their migration paths in two opposite ways, todays Marmara Sea was a large lake with land bridges in its opposed ends. Marmara region was similarly used as a passage to Europe in the migration route of the anatomically modern humans (Homo s. sapiensis) when they had started their journey from Africa. A survey was undertaken in 2011 in Gallipoli Peninsula concentrating on the Paleolithic human mobility of the North Aegean coasts. A new Paleolithic open air site was discovered with lithic finds and it was named Üçdutlar. The surface lithic finds indicate the presence of late Neanderthals and Early H. sapiens groups. The both human ancestors have exploited successfully the local raw material sources in the vicinity. Thus, the new Üçdutlar site displays the presence of different prehistoric cultures: Epipaleolithic/Mesolithic, Upper Paleolithic and Middle Paleolithic.

Özet

Gelibolu Yarımadası, Kuzey Ege Denizinde yer alan insan atalarının göçlerinde önemli rol oynayan noktalardan biridir. Klasik Neandertaller Orta Paleolitik Dönemin ortalarında ve sonlarında Anadolu’yu iki farklı yönde bir geçiş noktası olarak kullanırken o zaman Marmara Denizi, boğazlarında kara köp-rüleri olan büyük bir göldü. Anatomik olarak modern insanın (Homo s. sapiensis) Afrika’dan başlattığı Avrupa’ya olan göç rotasında yine Marmara Bölgesi önemli bir geçiş rotası olarak kullanıldı. 2011 yılında gerçekleştirdiğimiz yüzey araştırmasında, Kuzey Ege kıyılarında Paleolitik insan hareketlerini öğrenebilmek için Gelibolu Yarımadası araştırıldı. Yarımadada daha önce gözlemlenmeyen Paleolitik kültürlerin izleri Üçdutlar adını verdiğimiz lokalitede bulundu. Yüzeyde gözlenen yontma taş alet-ler, bu bölgede hem Homo sapienslerin hem de Neandertallerin varlığını ortaya koyuyordu. Her iki türde çevredeki ham madde kaynaklarını başarıyla kullanmışlardı. Üçdutlar sit alanındaki buluntular, Epipaleolitik/Mezolitik, Üst Paleolitik ve Orta Paleolitik kültür gruplarına dair izler vermektedir.