THEME OF ISTANBUL IN PROMOTIONAL DISSERTATIONS OF MUSEOLOGISTS AVAILABLE IN THE ARCHIVE OF GENERAL DIRECTORATE OF CULTURAL ASSETS AND MUSEUMS

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Arşivi'ndeki Müzecilere Ait Terfi Tezlerinde İstanbul Teması (1943-1973)

Abstract

In the Archive of General Directorate of Cultural Heritage and Museums rendering service within Turkish Republic Ministry Of Culture and Tourism, there are important studies called “promotion thesis” or “promotion study” in the inventory of the Directorate prepared by museologists working in museums throughout Turkey in order that they gain right to promotion. These studies that survived until today are numbered from Folder 1 to Folder 34 and kept after being classified as 330 files by archive keepers of General Directorate of Cultural Heritage and Museums. Amongst the earliest there were thesis written in 1936 and the recent and the only thesis was written in 1985. When the subjects of these 330 theses were examined, it is seen that they were written according to original topics on many important fields such as ethnology, linguistics, geography, history, archaeology, excavation, restoration, art history, history of architecture, etc. As a result of the literature research, it is seen that these studies were started to be written in accordance with the “Law on Organization of Museums and Observatories” number 2530 passed at Grand National Assembly of Turkey on 23.06.1934. This issue shows those promotion theses were written not only to be promoted but also to emphasize museology in culture policy of the country. Furthermore, when the content and construct of these promotion theses are taken into consideration, it is seen that these studies consisting of critical documents each are published. The case that Museologists have different occupations makes the studies more interesting. In this study, Istanbul themed theses of a few museum officers are mentioned and examples are given on the tables.

Özet

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde hizmet veren Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüArşivi’nde, Türkiye’nin dört bir yanındaki müzelerde görev almış müze memurlarının terfiye hak kazanmalarınısağlamak amacıyla hazırladıkları, müdürlük envanterinde “terfi tezi” ya da “terfi etüdü” olarakadlandırılan önemli çalışmalar bulunmaktadır. Günümüze kadar gelebilmiş bu etüt çalışmaları, KültürVarlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü arşiv birimi sorumluları tarafından Klasör 1’den Klasör 34’ekadar numaralandırılarak 330 dosya şeklinde tasnif edilerek muhafaza edilmektedir. Bu tezlerden enerken 1936 senesinde yazılanlar olup, en geç ise 1985 yılında yazılan tek bir çalışma bulunmaktadır.Bu 330 tezin konu dağılımlarına bakıldığında; halkbilimi, dilbilimi, coğrafya, tarih, hukuk, arkeoloji,kazı, restorasyon, sanat tarihi, mimarlık tarihi gibi birçok önemli alanda özgün konu başlıklarına göreyazıldıkları görülmektedir. Yapılan literatür araştırması sonucunda, bu etütlerin 23.06.1934 tarihindeTürkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen 2530 sayılı “Müze ve Rasathane Teşkilât Kanunu”doğrultusunda yazılmaya başlandıkları anlaşılmıştır. Bu husus, terfi tezlerinin yazılış amacının yalnızcaterfi etmek olmadığını ve ülkede uygulanan kültür politikasında müzeciliğin sahip olduğu yeri göstermektedir.Ayrıca bu terfi tezlerinin içerik ve kurguları dikkate alındığında her biri önemli birer belgeniteliği taşıyan bu çalışmalardan yayınlar yapıldığı görülmektedir. Bu tezleri hazırlayan müzecilerinfarklı meslek gruplarından gelmesi ise etütleri daha ilginç bir noktaya taşımaktadır. Çalışmada birkaçmüze memurunun İstanbul temalı tezlerine değinilmiş ve örnekler tablolar üzerinden aktarılmıştır.