Nikomedia’dan Yeni Bir ‘Yorgun Herakles’ Heykeli

Abstract

This article documents and technically, stylistically, and iconographically evaluates a statue of Heracles, which was unearthed by chance during a modern road repair carried out in Kocaeli Municipality Seafront Car Park in İzmit city center on September 18, 2020. Although the discovered statue is detached from its original context, it draws attention to the importance of the ancient city of Nicomedia, which lies underneath modern İzmit and served as the capital of the Roman Empire at the end of the 3rd and the beginning of the 4th century AD. The statue of Heracles with the Nemean lion’s skin wrapped around his head appears as leaning on a support on his left and is a variation of the “Weary Heracles” motif of the famous sculptor Lysippos. On stylistic grounds, the statue can be dated to the late 2nd and early 3rd century AD. It possibly once adorned an imperial public structure at the heart of Nicomedia. Heracles and his 12 Labors, together with the kings and emperors who identified themselves with Heracles for propaganda purposes were one of the most popular depictions of ancient Greco-Roman art from the 5th century BC through the 5th centuries AD. Another example of a “Weary Heracles” motif, which has hundreds of examples in many different scales and media, from miniature to colossal, from bronze to marble and even in the depictions on coins, is the colossal Heracles found in the imperial palace complex in İzmit Çukurbağ neighborhood. Both sculptures and other late 3rd century Heracles depictions that have appeared in Nicomedia imply the importance of the hero in the imperial cult and propaganda in the city

Özet

Bu makale 18 Eylül 2020 tarihinde İzmit şehir merkezi Kocaeli Büyükşehir Sahil Otoparkı’nda yapılanyol çalışması sırasında tesadüfen gün yüzüne çıkarılan Herakles heykelinin teknik, stilistik ve ikonografik değerlendirmesini içeren bir belgeleme çalışmasını içerir. Ortaya çıkarılan Herakles heykeli herne kadar orijinal bağlamından kopmuş olsa da İzmit şehir merkezinin altında yatan ve MS 3. yüzyılsonu ve 4. yüzyıl başında Roma İmparatorluğu başkentliği yapmış antik kent Nikomedia’ nın öneminedikkat çeker. Stilistik olarak MS 2. yüzyılın sonu / 3. yüzyılın başına tarihlediğimiz ve muhtemelenNikomedia’da bir kamu yapısını süsleyen, Nemea aslanının postunu kafasına bağlamış ve sol tarafındaki desteğe yaslanır bir pozisyonda tasvir edilmiş olan Herakles, ünlü heykeltıraş Lysippos’un‘Yorgun Herakles’ motifinin bir varyasyonudur. Yaptığı 12 temel kahramanlık hikayesi ile Zeus’unoğlu Herakles ve onun atribülerini kullanarak kendilerini Herakles ile özdeşleştiren kral ve imparatorlar, MÖ 5. yüzyıldan MS 5. yüzyıla kadar antik Yunan-Roma sanatının en popüler tasvirlerindenolmuştur. Minyatürden, devasaya birçok farklı ölçekte, bronzdan mermere birçok farklı materyaldeve hatta sikkelerdeki tasvirlerde yüzlerce örneği olan ‘Yorgun Herakles’ motifinin bir diğeri ise İzmitÇukurbağ Mahallesi’nde ortaya çıkarılan imparatorluk saray kompleksinde bulunan devasa heykelidir. Her iki heykel ve Nikomedia’da ortaya çıkan diğer 3. yüzyıl Herakles tasvirleri, yarı tanrı kahramanın kentteki imparatorluk kültü ve propagandasındaki önemine işaret eder.