DETAILS OF A PROJECT THAT CANNOT BE PERFORMED AT THE END OF THE 19TH CENTURY: RE-CONSTRUCTION OF AHI ÇELEBI MOSQUE

XIX. Yüzyılın Sonunda Gerçekleştirilemeyen Bir Projenin Ayrıntıları: Ahi Çelebi Camisi’nin Yeniden İnşası

Abstract

Ahi Çelebi Mosque is located on Eminönü coast which is among the busiest trade centers of İstanbul. This building, which is thought to have been built in early 16th century, has survived to the present time through many repairs and restoration work. Archival documents reveal that the building has been repaired many times on large and small scale. A reconstruction project of the mosque, probably prepared after the1894 earthquake, is available in the Presidential Ottoman Archive. This project, which could not be implemented for unknown reasons, contains the cost estimation book, plans and the facade drawing of the mosque which is planned to be rebuilt. The plans and facade drawings were previously published in a study. In this article, some information related to the late Ottoman construction techniques and terminology will be presented through the cost estimation book dated 10 Cumad-el-Ula 1314/17 October 1896.

Özet

Ahi Çelebi Camisi İstanbul’un en işlek yeri ve ticaret merkezi olan Eminönü sahilinde yer almaktadır.XVI. yüzyılın başında inşa edildiği düşünülen yapı günümüze çok sayıda onarım ve müdahale ile ulaşabilmiştir. Ancak pek çok kez büyük ve küçük çaplı onarım gördüğü hem belgelerde hem de bugünküyapısıyla sabittir. Orijinal özelliklerini ne kadar koruduğu tam olarak bilinmeyen caminin muhtemelen1894 depreminden sonra hazırlanmış bir yeniden inşa projesi Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’ndebulunmaktadır. Sebebi bilinmeyen bir şekilde uygulama imkânı bulunamamış proje, yeniden inşaedilmesi düşünülen cami için hazırlanmış keşif defteri, planlar ve cephe çizimini içermektedir. Planlarve cephe çizimlerinin varlığı daha önce bir çalışmada yayımlanmış olması sebebiyle bilinmektedir.Bu çalışmada aynı projeye ait 10 Cemaziyülevvel 1314/17 Ekim 1896 tarihli keşif defteri aracılığıylaOsmanlı geç dönem inşaat uygulamaları ve terminolojisine ait bazı bilgiler sunulacaktır.