EARLY BRONZE AGE HUMAN FACE SHAPED ROCK TOMB FROM SOĞMATAR

Abstract

There are very few studies on the rock tombs of the Early Bronze Age in the studies conducted in Turkey. The reason for this is that very few rock tombs belonging to this period were found in Anatolia. The rock tombs found were also found by chance during the construction works. The rock tombs unearthed in Soğmatar were also identified during the excavation and cleaning work in the necropolis area where the Roman Period rock tombs are located, and approximately 53 Early Bronze Age rock tombs have been unearthed so far. It is understood that most of the rock tombs were transformed into rock tombs peculiar to the Roman period during the Roman period. Among the Early Bronze Age rock tombs, which are the subject of this article, only one distinguishes itself from other rock tombs. The rock tomb, made in the form of a human face, is located just across the entrance to the burial chamber. Eyes with two square niches, half-moon shaped eyebrows and a nose with a square protrusion that increases as you go down, are attached to the wall descending from the middle of these eyebrows. The mouth part is depicted with a circular relief on the ground. Similar to the mouth part are also known from the Early Bronze Age rock tombs with altars found in Soğmatar. In this study, a rock tomb with a human face from the Early Bronze Age identified in Şanlıurfa will be evaluated

Özet

Türkiye’de yapılan araştırmalarda, İlk Tunç Çağı’na ait kaya mezarları üzerine çok az çalışma mevcuttur. Bunun nedeni Anadolu’da bu döneme ait kaya mezarlarının çok az ele geçmiş olmasıdır. Bulunan kaya mezarlarına da tesadüfen inşaat çalışmaları sırasında rastlanmıştır. Soğmatar’da ele geçen kaya mezarları da aynı şekilde Roma Dönemi'ne ait kaya mezarların yer aldığı nekropol alanında kazı ve temizlik çalışması yapılırken tespit edilmiş ve şimdiye kadar yaklaşık 53 adet İlk Tunç Çağı’na ait kaya mezarı ortaya çıkarılmıştır. Kaya mezarlarının çoğunun da Roma Dönemi'nde Roma Dönemi'ne özgü kaya mezarlarına dönüştürüldükleri anlaşılmıştır. Bu makalenin konusu olan İlk Tunç Çağı kaya mezarları içinde yalnızca bir tanesi diğer kaya mezarlarında kendisini ayırmaktadır. İnsan yüzü biçiminde yapılmış olan kaya mezarı, mezar odasına girişin hemen karşısında yer almaktadır. İki adet kare nişle gözleri, yarım ay şeklinde kaşları ve bu kaşların ortasından aşağıya inen duvara yapışık aşağıya indikçe artan bir kare çıkıntıyla burnu yapılmıştır. Ağız kısmı ise yerde daire şeklinde bir kabartmayla tasvir edilmiştir. Ağız kısmının benzerleri yine Soğmatar’da ele geçen İlk Tunç Çağı sunaklı kaya mezarlarından da bilinmektedir. Bu çalışmada, Şanlıurfa’da tespit edilmiş olan İlk Tunç Çağı’na ait insan yüzü biçimli kaya mezarı değerlendirilecektir.