Salattepe Stratigrafisi Işığında Yukarı Dicle Havzası Kronolojisi

Özet

Yukarı Dicle havzasında yer alan Salat Tepede yürütülen kazılarda, Halaf-Ubeyd geçiş döneminden itibaren yoğun bir yerleşim açığa çıkartılmıştır. Tepe MÖ 5. ve 4. bin boyunca kesintisiz iskan edilmiş, ErkenTunç Çağı I sonrasında terk edilmiştir, yaklaşık 500 yıl sonra MÖ 23. yüzyılda yeniden iskan edilmiştir.Erken Tunç Çağı IV yerleşimi iki mimari tabaka ile temsil edilmiştir. MÖ 2. binin başında tepenin kenarları balçık dolgular ve çeşitli evreler gösteren kerpiç duvarlar ile genişletilmiştir. Tepe üzerindeki eskiyapının duvarları yenilenmiş, yeni yapılar bu dolgular üzerine inşa edilmiştir. Orta Tunç Çağının ikincitabakası tamamen tesviye edilmiş ve tepe üzerinde geniş ve düz bir alan elde edilmiştir. Bu alana MÖ 17.yüzyılda inşa edilen yapı kompleksi MÖ 16. yüzyıl ortalarında meydana gelen bir depremle yıkılmıştır.Yıkıntılar üzerine vakit geçirmeden tekrar kurulan yapı MÖ 15. yüzyıl ortalarına doğru terk edilmiştir.Tepe üzeri bu tarihten Yeni Assur dönemi sonuna kadar çukur evlerde yaşayan göçer topluluklar tarafından kullanılmıştır.Hellenistik dönem tepe üzerinde tek mimari tabaka ile temsil edilir. Hellenistik ve Roma dönemleri boyunca ve Ortaçağda tepe üzerine çok sayıda tahıl depolama çukuru kazılmıştır. Tepe üzerinde açığa çıkan,bir mimari düzen göstermeyen taş duvarlar ve tandırlar Yakınçağa kadar tepede kışlayan göçer kavimlertarafından kullanılmıştır. Bu dönemde tepe güney yamacı da mezarlık alanı olarak kullanılmıştır. SalatTepe verileri, bölgedeki diğer kazılara ilişkin yayınlarla birlikte değerlendirildiğinde, Yukarı Dicle havzasının kronolojisi oluşturulmuştur.