A NEW PREHISTORIC SETTLEMENT in SOUTHWESTERN ANATOLIA: THE ASOPOS TEPESİ

Abstract

The excavations in the area known as the Asopos Hill located within the borders of the ancient city ofLaodikeia began in the year 2007. The settlement is located on two cones and is spread out on an areaof 2.1 hectares. The excavations carried out until today have revealed Middle Chalcolithic, Late Chalco- lithic, Middle Bronze Age, Late Bronze Age, Iron Age, Hellenistic, Early Roman and Late Roman periodsettlements. The settlement continued on the mound until 450 CE and then the inhabitants moved to thecity center of Laodikeia. The protohistoric and prehistoric layers, which constitute the subject of this paper, have been defined asLayers V-VI-VII. The Late Bronze Age Layer V is architecturally represented with walls, floor surfaces,waste deposits and pottery kilns. The Late Bronze Age pottery has local characteristics and there are noMycenean ceramics among them. The predominant ceramics in this layer are are mostly Light Brown,Buff and Gold Paint Slipped ware groups.The Middle Bronze Age layer, which is reprsented by two phases (VIa-VIb), is dated to 1950-1700 BCE.The architectural remains of this layer comprises of room walls, floor surfaces, waste deposits, kilns andfurnaces. The ware groups and shapes of the pottery unearthed in both layers are similar in general terms.The Light Brown Ware Group is the prevailing group in both phases. The Red Ware Group is the secondmost widespread group after the Light Brown Ware Group especially in VIb.The layers dated to the Middle and Late Chalcolithic periods were found directly on the virgin soil. Theyare architecturally represented by scattered piles of stone which do not show a clear plan as yet. Eventhough the C14 analysis results have yet to be obtained, the investigations show that we are facing one ofthe rare Middle Chalcolithic Period settlements of Western Anatolia.A general evaluation of the layers on the Asopos Hill puts forward that this settlement was used as one ofLaodikeia s workshop areas during the Hellenistic and Roman periods besides having dwellings within it.During the Middle and Late Bronze Ages this settlement produced pottery and it s economy was based onagriculture and probably fishing. However the Middle and Late Chalcolithic periods settlement does notyet offer such information due to the excavations being in a rather limited area.

Özet

Laodikeia Antik Kenti sınırları içerisinde yer alan Asopos Tepesi olarak tanımlanan alanda kazı çalışmalarına 2007 yılında başlanmıştır. İki koniden oluşan yerleşim toplamda 2.1 hektarlık bir alana yayılmaktadır. Bugüne kadar yapılan kazılar, burada Orta Kalkolitik, Geç Kalkolitik, Orta Tunç Çağ, Geç TunçÇağ, Demir Çağ, Hellenistik, Erken Roma ve Geç Roma dönemlerinde iskânın varlığını ortaya koymuştur.Höyükte yerleşim MS 450 yıllarına kadar devam etmiş ardından burada yaşayan insanlar Laodikeia kentmerkezine taşınmıştır.Bu çalışmanın konusunu oluşturan protohistorik ve prehistorik tabakalar V-VI-VII nolu tabakalar olaraktanımlanmıştır. V nolu, Geç Tunç Çağ tabakası mimari bağlamda mekân duvarları, tabanlar, çöp çukurları, seramik fırını ile temsil edilmektedir. Yerleşimde tespit edilen GTÇ çanak çömlekleri yerel karakterdeolup içerisinde hiçbir Miken seramiği bulunmamaktadır. Bu tabaka seramiklerinde en yüksek oranda AçıkKahverengi, Devetüyü ve Altın Boya Astarlı mal grupları görülmektedir.İki evre ile temsil edilen (VIa-VIb) Orta Tunç Çağ tabakası yaklaşık MÖ 1950-1700 yılları arasına tarihlenmektedir. Bu tabakayı mekân duvarları, tabanlar, çöp çukurları, fırın, ocak gibi mimari unsurlar temsil etmektedir. Söz konusu tabakanın her iki evresinde tespit edilen seramiklerin mal grupları ve formlarıgenel anlamda benzer niteliktedir. Açık Kahverengi Mal Grubu her iki evrede de oranı en yüksek olan malgrubudur. Kırmız Mal Grubu özellikle VIb evresinde, Açık Kahverengi Mal Grubundan sonra oranı enyüksek oranda ele geçen mal grubudur. Orta ve Geç Kalkolitik dönemlere tarihlenen tabakalar ana toprağın hemen üzerinde ortaya çıkartılmış- tır. Henüz net plan ortaya koymayan dağınık halde taş kümeleri ile temsil edilmektedir. Bu tabakanınhenüz C14 analiz sonuçları olmamakla birlikte yapılan değerlendirmeler Orta Kalkolitik Dönemde BatıAnadoluda bilinen az sayıdaki yerleşimlerden biri ile karşı karşıya olduğumuzu ortaya koymaktadır. Asopos Tepesindeki tabakaları genel anlamda değerlendirdiğimizde yerleşimin Helenistik ve Roma dönemlerinde Laodikeianın işlik alanlarından biri olduğu ve aynı zamanda içerisinde konutları barındırdığı anlaşılmaktadır. Orta ve Geç Tunç Çağ boyunca yerleşim içerisinde çanak çömlek üretiminin yapıldığıtarımın ve olasılıkla balıkçılığın geçim ekonomisinde yer tuttuğu bir yerleşim olarak tanımlamak müm- kündür. Sınırlı bir alanın kazılmasından dolayı yerleşimin Orta ve Geç Kalkolitik Dönemlerdeki kimliğihakkında ise geniş kapsamlı bir çıkarımda bulunmak mümkün değildir.