PAPHLAGONİA HADRİANOUPOLİS İ ERKEN BİZANS B KİLİSESİ MOZAİKLERİ VE İKONOGRAFİK ANALİZİ

Mosaics of Early Byzantine Church B in Paphlagonian Hadrianoupolis and Their Iconographic Analysis

Abstract

In this paper, mosaics of Early Byzantine Church B and iconographic analysis of these mosaics located inPaphlagonia Hadrianoupolis in Eskipazar district in Karabuk city of Turkey s Western Black Sea regionare examined. Church B has floor mosaics dating to two different phases, initially, first half of the 6thcentury A.D. and latter, beginning of the 7th century A.D. The first phase mosaic has an unique placeamong Anatolian mosaics with its geometrical designs, figurative ornaments and manifacture quality.The Rivers of Paradise scene treated in a rectangular panel located in the naos of the church, is a sig- nificant subject which is particularly seen in Early Byzantine Period. The Rivers of Paradise scene andthe other figurative scenes are predominantly handled subjects by us. Besides, identification of the restof the mosaic patterns, evaluation and comparison with similar examples throughout various cities aretried to be thoroughly explained. We sincerely hope that, this article would be a humble example for theidetification, classification and comparison criteria which have not been yet settled properly by the nativeresearchers; and for the significant iconographic matters which are mostly passed over with short reviewsin the research field of Anatolian mosaics.

Özet

Bu makalede, Türkiyenin Batı Karadeniz kentlerinden Karabük İli, Eskipazar İlçesinde yer alan Paphla- gonia Hadrianoupolisi Erken Bizans B Kilisesi mozaiklerine ve bu mozaiklerin ikonografik değerlendir- mesine yer verilmiştir. Kilise B, İ.S. 6. yüzyılın ilk yarısı ve 7. yüzyılın başına tarihlenen iki farklı evreyeait zemin mozaiklerine sahiptir. Kilisenin ilk evre mozaiği, geometrik tasarımları, figüratif süslemeleri veyapım kalitesi ile Anadolu mozaikleri içerisinde eşsiz bir yere sahiptir. Kilisenin naosundaki dikdörtgenbir panoya işlenen Cennet Nehirleri sahnesi, özellikle Erken Hristiyanlık Dönemi sanatında karşılaşılanönemli bir konudur. Cennet Nehirleri ve bu sahne dışında kalan diğer figüratif sahneler, tarafımızdanağırlıklı olarak ele alınan konular olmuştur. Ancak, diğer tüm mozaik tasarımlarının tanımlanmaları- na, farklı coğrafyalardaki benzerleri ile karşılaştırılma ve değerlendirmelerine ayrıntılı bir şekilde yerverilmeye çalışılmıştır. Anadolu mozaikleri araştırma sahası içerisinde, yerli araştırmacılar tarafındanhenüz rayına oturtulamamış tanımlama, sınıflandırma ve karşılaştırma kriterleri için ve çoğu zaman kısadeğerlendirmelerle geçiştirilen önemli ikonografik meseleler adına, bu makalenin naçizane hazırlanmışbir örnek olacağını temenni ediyoruz.