Determination of factors affecting competitiveness through technical and economic analyses of dairy cattle enterprises in Balıkesir province

Balıkesir ilinde bulunan süt sığırcılığı işletmelerinin teknik ve ekonomik analizi ile rekabet gücünü etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Abstract

In this study, technical and economic analysis of dairy cattle enterprises in Balıkesir province were carried out. The factors which affect the competitiveness of enterprises and are important in terms of the continuity of production were determined. The stratified sampling method was used to determine the sample, and the study material was two-year (2017–2018) data obtained from 147 enterprises. In addition to the economic analysis of the data obtained, factors affecting unit profit in enterprises were estimated using the multiple linear regression model. The cost elements in total enterprises in Balıkesir province in 2017–2018 include feed expenses (47.90%-47.29%), livestock depreciation (16.64%-16.13%), labor expenses (13.84%-14.30%), veterinary health expenses (4.03%-4.50%), fuel transportation expenses (3.43%-4.15%), building equipment depreciation (3.37%-3.64%), and other expense items. A distinct difference was observed between scales in terms of profit and loss states of the enterprises in the study, with an increase in the profitability level from small toward large scale enterprise. The small-scale enterprises, in particular, are at a loss. The most important determinant of competitiveness in the study is the region’s development level, where the enterprises are established in the borders of Balıkesir province. Additionally, among the technical parameters, the calving interval and the reduction of the disease rate have a positive effect on the competitiveness of the enterprises. Therefore, improving the financial structure of the enterprises and boosting the rate of technology utilization while simultaneously increasing enterprise scales will contribute positively to competitiveness.

Özet

Bu araştırma, Balıkesir ili süt sığırcılık işletmelerinin teknik ve ekonomik analizini gerçekleştirmek ve işletmelerin üretimde devamlılıkları açısından önemli olan rekabet güçlerini etkileyen faktörlerin işletme düzeyinde belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Örneklem tespitinde, tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmış olup, çalışma materyalini 147 adet işletmeden elde edilen iki yıllık (2017-2018) veriler oluşturmaktadır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde yapılan ekonomik analizlerin yanı sıra işletmelerde birim kâra etkili faktörler çoklu doğrusal regresyon modeli ile tahmin edilmiştir. Balıkesir ili genelinde 2017-2018 yıllarında toplam işletmelerde masraf unsurları sırasıyla yem gideri (%47,90-%47,29), canlı demirbaş amortisman (%16,64-%16,13), işçilik giderleri (%13,84-%14,30), veteriner sağlık gideri (%4,03-%4,50), akaryakıt nakliye gideri (%3,43-%4,25), bina ekipman amortismanı (%3,37-%3,64), diğer gider kalemleri yer almıştır. Çalışmadaki işletmelerin kâr zarar durumlarında ise ölçekler arasında belirgin bir farklılık oluşmakta, kârlılık seviyesi küçük ölçekten büyük ölçeğe doğru artış göstermektedir. Özellikle küçük ölçekli işletmelerin zarar ettiği tespit edilmiştir. Çalışmada rekabetin en önemli belirleyicisi işletmeler bakımından Balıkesir ili sınırları içerisinde kurulu olduğu bölgenin gelişmişlik düzeyidir. Buna ek olarak teknik parametrelerden buzağılama aralığı ve hastalık oranın azaltılmasının işletmelerin rekabet gücüne olumlu etki ettiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak işletme ölçeklerinin büyütülmesi ile eş zamanlı olarak işletmelerin finansal yapısının iyileştirilebilmesi ve teknoloji kullanım oranının artırılabilmesi rekabet gücüne olumlu yönde katkı sağlayacaktır.