Transnational enterprises and human rights: Baku-Tbilisi-Ceyhan pipeline case

Ulus-Aşırı şirketler ve insan hakları: Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı örneği

Abstract

Within the areas of activity of transnational enterprises, the oil industry is the one where the mostserious and widespread violations of human rights occur. This article aims to study the risks concerninghuman rights created by the legal regime set up for the construction and the operation of the Baku-Tbilisi- Ceyhan oil pipeline. The impact and importance of the transnational enterprises have increased in the courseof globalization. They still do not have the international legal personality, neither the public international lawnor the international human rights law provide direct obligations for these entities. The regulations set up forensuring the transnational enterprises’ respect for human rights norms and their accountability in case of theirviolation are not legally binding. These regulations are market-based or created by the intergovernmentalorganizations. The article studies and discusses the practical efficiency and limits of these regulations throughthe case of Baku-Tbilisi-Ceyhan Pipeline.

Özet

Petrol endüstrisi, ulus-aşırı şirketlerin faaliyette bulunduğu alanlar içinde, insan hakları ihlallerininen fazla görüldüğü ve en ağır şekillerde yaşandığı bir alan olarak göze çarpmaktadır. Bu çalışmada Bakü- Tiflis-Ceyhan petrol boru hattının inşası ve işletilmesine ilişkin hukuki rejimin insan hakları açısından ortayakoyduğu riskler incelenmektedir. Ulus-aşırı şirketlerin uluslararası alanda etki ve öneminin arttığıküreselleşme sürecinde, bu şirketlerin tanınmış uluslararası kişiliği yoktur ve mevcut uluslararası hukuk veyauluslararası insan hakları hukuku ulus-aşırı şirketler için doğrudan hukuki yükümlülükler öngörmemektedir.Ulus-aşırı şirketler ve özelde petrol şirketlerinin insan haklarına ilişkin kurallara uygun davranması ve bukuralların ihlali halinde hesap verilebilirliğin sağlanması için oluşturulmuş düzenlemeler çok büyük orandahukuken bağlayıcı bir özellik taşımamaktadır. Bunlar piyasa temelli olabildiği gibi, hükümetler arasıkuruluşlarca da oluşturulmaktadır. Çalışmada ulus aşırı şirketler açısından bu düzenlemelerin uygulamadakiişleyişi, etki ve yetersizlikleri Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı örneği üzerinden incelenmekte ve tartışılmaktadır.