Journals / Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 49 - Sayı: 2
Toplumsal Konumların Dağılımında Toplumsal Kökenin Süregiden Etkisi
- Pages
- 33–54
- DOI
- —
Abstract
Bu çalışma, modern işlevselci kuramda temellendirileneğitim ile meritokratik düşünce ilişkisini ele almaktadır. Budüşüncede, modern toplumlarda toplumsal mükafatlara erişimaçısından kazanılmış özelliklerin (achieved characteristics) toplumsalolarak verili özelliklere (ascribed characteristics) göre daha ağırbasacağına ilişkin bir önerme getirilmektedir. Bu önermeden yolaçıkan bu çalışma ulaşılan nihai toplumsal konumlar açısından veriliözelliklerin ve liyakatın etkisini sorgulamaktadır. Bunu araştırmak içinfarklı toplumsal kökenden üniversite mezunlarının yaşamöykülerinebaşvurulmakta, onların eğitim ve iş yaşantılarında seçme ve elemesüreçleri üzerinde durulmaktadır. Araştırma nitel yaklaşımlatasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşmeformu kullanılmış, bu suretle elde edilen veriler niteliksel içerikanalizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmada, verili özelliklerin -ekonomik, kültürel ve sosyal mirasın, etnik köken, din, toplumsalcinsiyet vb. özelliklerin- eğitim ile iş yaşamındaki eleme süreçlerindeoldukça etkili olduğu ve dolayısıyla insanların ulaşabildikleritoplumsal konumlar için halen önemini koruduğu tespit edilmiştir.
Özet
Bu çalışma, modern işlevselci kuramda temellendirileneğitim ile meritokratik düşünce ilişkisini ele almaktadır. Budüşüncede, modern toplumlarda toplumsal mükafatlara erişimaçısından kazanılmış özelliklerin (achieved characteristics) toplumsalolarak verili özelliklere (ascribed characteristics) göre daha ağırbasacağına ilişkin bir önerme getirilmektedir. Bu önermeden yolaçıkan bu çalışma ulaşılan nihai toplumsal konumlar açısından veriliözelliklerin ve liyakatın etkisini sorgulamaktadır. Bunu araştırmak içinfarklı toplumsal kökenden üniversite mezunlarının yaşamöykülerinebaşvurulmakta, onların eğitim ve iş yaşantılarında seçme ve elemesüreçleri üzerinde durulmaktadır. Araştırma nitel yaklaşımlatasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşmeformu kullanılmış, bu suretle elde edilen veriler niteliksel içerikanalizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmada, verili özelliklerin -ekonomik, kültürel ve sosyal mirasın, etnik köken, din, toplumsalcinsiyet vb. özelliklerin- eğitim ile iş yaşamındaki eleme süreçlerindeoldukça etkili olduğu ve dolayısıyla insanların ulaşabildikleritoplumsal konumlar için halen önemini koruduğu tespit edilmiştir.