Fuzzy Cluster Analysis Approach To Portfolıo Creation With Shares: An Application On The BIST 100 Index Stocks

Pay Senetlerinden Portföy Oluşturmaya Bulanık Kümeleme Analizi Yaklaşımı: BIST 100 Endeksi Pay Senetleri Üzerine Bir Uygulama

Abstract

The purpose of portfolio diversification is to keep the risk under control and to reduce it. Diversified portfolios also allow investors to increase their returns without significantly increasing the risk. As can be seen in the literature and the transactions made in financial markets, various methods are used to diversify the portfolio. In this study, Analytic Hierarchy Process (AHP), which is considered to be used for stock investment and portfolio formation purposes, and fuzzy clustering analysis methods, which is one of the multivariate statistical methods, are applied. The fuzzy clustering method allows the formation of fuzzy clusters whose boundaries are not definite because they allow the units to belong to more than one cluster. In this study, first of all, the importance of the ratios taken into consideration and calculated in the stock investment with AHP were determined and then the stocks were clustered with fuzzy clustering analysis method. As a result of the study, clusters were formed according to marketbased ratios (Price / Earnings, Market Value / Book Value and Dividend Yield), profit rates (Return on Equity, Return on Assets and Profit Per Share) and Risk-Return indicators and cluster performances were compared and evaluated for 1, 3, 6 months and 1 year periods.

Özet

Portföy çeşitlendirmede amaç riskin kontrol altında tutulması ve azaltılmasıdır. Aynı zamandaçeşitlendirilmiş portföyler yatırımcılara, riski önemli ölçüde arttırmadan getiriyi arttırmaimkanı tanımaktadır. Literatürde yer alan çalışmalarda ve finansal piyasalarda portföyçeşitlendirmek amacıyla çok çeşitli yöntemler kullanıldığı görülmektedir. Bu çalışmada, paysenedi yatırımı ve portföy oluşturma amaçlarıyla kullanılabileceği düşünülen ve çok kriterlikarar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve çok değişkenliistatistiki yöntemlerden biri olan bulanık kümeleme analizi yöntemleri uygulanmıştır. Bulanıkkümeleme yöntemi, birimlerin birden fazla kümeye ait olabilmelerine izin vermesi nedeniylesınırları kesin olarak belli olmayan bulanık kümelerin oluşturulmasını sağlamaktadır.Çalışmada öncelikle AHP ile pay senedi yatırımında dikkate alınan ve hesaplanan oranlarınönem dereceleri belirlenmiş ve sonrasında bulanık kümeleme analizi yöntemi ile pay senetlerikümelenmiştir. Çalışma sonucunda piyasa temelli oranlara (Fiyat/Kazanç, Piyasa Değeri/DefterDeğeri ve Temettü Verimi), kar oranlarına (Özkaynak Karlılığı, Aktif Karlılığı ve Hisse BaşınaKar) ve Risk- Getiri göstergelerine göre kümeler oluşturulmuş ve 1, 3, 6 aylık ve 1 yıllıkdönemler itibariyle küme performansları karşılaştırılıp değerlendirilmiştir.