THE COPYRIGHT ASPECT OF SOCIAL MEDIA MEMES AND ADEQUACY OF THE LEGAL PROVISIONS

SOSYAL MEDYADA KULLANILAN CAPS’LERİNTELİF HUKUKU BOYUTU VE YASAL DÜZENLEMELERİNYETERLİLİĞİ

Abstract

Internet memes which we may defi ne as pictures, photographs, fi lm sections orcaricature drawings as complemented by a witty inscription have already taken theirplace in the digital culture as a new form of both communication and humor andthey are being increasingly used especially in the social media. As many other newnotions, memes bring about some legal problems. In this study, we will discuss the copyright framework for memes containing visual elements protected by the Law onIntellectual and Artistic Works (“FSEK”) and prohibited from being used by otherswithout permission of right holder. We will try to fi nd answers to the questions ofwhether memes, which some art historians consider as a new form of art, may bequalifi ed as “work” under the scope of FSEK and under which circumstances it ispossible to use a copyright protected image as a meme without the permission of rightholder. In this context, we will especially discuss whether the memes may be regardedas a “parody” or “citation” and the extent to which FSEK is adequate to respond tothe understanding of culture that is changing rapidly worldwide, especially in internetenvironment.

Özet

Resim, fotoğraf, film kesiti veya karikatür çizimlerinin esprili bir yazıyla tamamlanmış hali olarak tanımlayabileceğimiz caps’ler hem iletişimin hem de mizahın yeni bir türü olarak dijital kültürdeki yerini çoktan almıştır ve kullanımıözellikle de sosyal medyada yaygınlaşmaktadır. Pek çok yeni olgu gibi caps’ler de bir takım hukuki sorunları beraberinde getirmektedir. Bu makalede, tek başına değerlendirildiğinde Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında korunan ve başkalarınca izinsiz kullanılması yasaklanan görsellerin, caps görünümünü aldığında telif hukukundaki yerinin ne olacağı tartışılacaktır. Bazı sanat tarihçilerinin sanatın yeni bir formu olarak değerlendirdikleri caps’lerin FSEK kapsamında başlıbaşına bir “eser” olarak görülüp görülemeyeceği ve caps’e konu olan görsellerin izin almaksızın kullanımının hangi hallerde mümkün olabileceği, çalışmada cevap aranacak sorulardır. Bu bağlamda özellikle, caps’lerin “parodi” ya da “alıntı” niteliğine sahip olup olmadığı tartışılacak ve yeri geldikçe de FSEK’in, başta internet ortamında olmak üzere dünya genelinde hızla değişmekte olan kültür anlayışına cevap vermekte ne kadar yeterli olduğuna değinilecektir.