Journals / Ankara Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 8 - Sayı: 2

Saint Plato, the Martyr of Ankara

Ankara’nın Azizi Martir Platon

Pages
323–335
DOI
—

Abstract

Beliefs and religious practices related to martyrdom and sainthood have existed since the first periods of Christianity, and the nature ofthese practices was formed by the conditions of the Early Christian period in which believers were persecuted and subject to hardshipand torture. During this time, the practicioners of Paganism, which was the most prevalent religion of the Roman Empire, violentlysuppressed all other religious movements. However, this repression only increased the resolve of these early Christians, who often madegreat sacrifices to protect their faith in the face of persecution, and thus paved the way for the subsequent spread of Christianity.Furthermore, this environment of persecution facilitated the creation of martyrs who sacrificed themselves for whom they saw to be theone true and holy God. The items left behind by these martyrs became sacred relics for believers who glorified in their lives and stroveto keep their memories alive.The subject of this study is Saint Plato, one of the most important saints of Galatia, who the lived in the Early Christian period and whosecult endured for centuries. Saint Plato was subjected to persecution during his life and reached the level of martyrdom upon his death.This study considers the role of Saint Plato in hagiographic sources and examines how he was depicted in Byzantine paintings. Although there are not many examples of such representation, which include icons, relics, murals and manuscripts from the end of the 6th centuryto the 14th century, consideration of the hagiographic sources demonstrates clear differences in the style of depiction according to theperiod and the region.

Özet

Hristiyanlığın ilk dönemlerinden itibaren martirlik ve azizlikle ilgili inanç ve dinî pratikler oluşmaya başlamıştır. ÖzellikleErken Hristiyanlık döneminin şartları bu ritüelleri belirlemiş ve tetiklemiştir. Hristiyanlığın ilk dönemlerinde inananlara karşıgerçekleştirilen zulümler onları çeşitli zorluklara ve işkencelere maruz bırakmıştır. Hristiyanlık karşıtlarının en büyük kolu olanpagan inancını sürdüren Roma İmparatorluğu mensupları, Paganizme karşı tüm dinî hareketleri şiddetle bastırmaya çalışmıştır.Baskılar ise Hristiyanların direncini artırmış ve Hristiyanlığın yayılmasına zemin hazırlamıştır. Ancak Hristiyanlar bu zulümkarşısında inançlarını korumak için büyük fedakârlıklar yapmışlardır. Bununla birlikte bu şiddet ortamı dinî kahramanlar yaratmışve söz konusu kahramanlar kendilerini Tanrı yolunda kurban ederek Tanrı kutsallığına şahitlik / martirlik etmişlerdir. İnananlarkutsal saymaya başladıkları martirlerin hatıralarını yaşatmak için geride bıraktıklarını da kutsal sayarak yüceltmişlerdir. Bu çalışmanın konusu olan Erken Hristiyanlık döneminde yaşamış ve kültü yüzyıllarca yaşatılmış Galatia’nın en önemli azizlerindenAziz Martir Platon’dur. Aziz Platon yaşadığı dönemde zulümlere maruz kalmış ve daha sonra martirlik mertebesine ulaşmıştır.Çalışmada Aziz Platon’un hagiografik ve dönem kaynaklarındaki yeri ve Bizans resim sanatındaki örnekleri incelenmiştir. AzizPlaton’un 6. yüzyılın sonundan 14. yüzyıla kadar ikona, röliker, duvar resimleri ve el yazmalarında tasvirleri olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak temsillerinin çok fazla olmamasına karşın, var olan örneklerde hagiografik ve dönem kaynaklarının izlenmesinin yanısıra dönem ve bölgeye ait üslup özelliklerinin de bulunduğu görülür.